Schenking of testament, what’s in a name?

sluit popup

Beste klant,

Naar aanleiding van de verstrengde coronamaatregelen hebben wij onze dienstverlening opnieuw bijgestuurd.

  • Onze kantoren werken met gesloten deuren. Je kan enkel mits afspraak naar kantoor komen.
  • Onze medewerkers blijven steeds bereikbaar via telefoon, Teams of mail.
  • Indien je documenten wenst binnen te brengen, gebruik hiervoor maximaal onze brievenbussen of tijdens de kantooruren, de boxen die hier speciaal voor voorzien zijn. Deze worden dagelijks meermaals leeggemaakt.
  • Maak maximaal gebruik van ons digitaal platform sbbSLIM om documenten door te sturen. Indien je hier nog niet mee werkt, neem contact met ons kantoor via mail of telefoon. Hier helpen we je graag verder.
  • Indien het gaat om een essentieel klantenbezoek dat niet digitaal georganiseerd kan worden, is een fysieke afspraak wel toegestaan, mits het respecteren van de nodige veiligheidsmaatregelen. Heb je een afspraak op kantoor of bij jou ter plaatse, dan word je vooraf geïnformeerd door je dossierbeheerder over de te respecteren hygiëne- en afstandsregels.

Op de hoogte blijven van de laatste maatregelen voor ondernemingen omtrent het coronavirus? Check onze pagina www.sbb.be/corona-info voor meer informatie.

Filip Hellemans
Vermogens- en successieplanning

In een eerdere blog schreven we al over de voordelen van een bankgift, de opmaak van een eigenhandig testament en het einde van de zogenaamde ‘kaasroute’.  In deze bijdrage leggen we het testament naast de schenking en kijken we naar de gevolgen van de gekozen weg. 

Wanneer is er sprake van een schenking?

De schenking is een overeenkomst waarbij de schenker een (on)roerend goed kosteloos weggeeft aan een ander. Voorwaarde is wel dat die laatste het geschonken goed aanvaardt. Kortom, de schenker verarmt zich wetens en willens zonder een tegenprestatie te ontvangen van de verkrijger die zich verrijkt. 

De voornaamste eigenschap van de schenking is dat ze bij leven gebeurt en onmiddellijke uitwerking heeft. Het geschonken goed verdwijnt definitief uit het vermogen van de schenker, zonder dat die iets gelijkwaardigs in de plaats krijgt. Het is wel mogelijk om bepaalde beperkingen in te bouwen, zoals de schenking:

  • onder voorbehoud van vruchtgebruik: de schenker kan het geschonken goed tot zijn dood blijven gebruiken of de vruchten ervan plukken. 
  • met een verbod op inbreng in de huwelijksgemeenschap: het geschonken goed blijft tot het eigen vermogen van de ontvanger behoren, zelfs in geval van een huwelijk onder gemeenschap van goederen.
  • onder last: de verkrijger moet dan bepaalde verplichtingen naleven, bijvoorbeeld  een bepaalde som geld betalen.
  • met vervreemdingsverbod: de ontvanger mag het geschonken goed niet verkopen, verhuren of in vruchtgebruik geven. 

 

Wat zijn de fiscale gevolgen van een schenking?

De laatste jaren won de schenking aan belang bij vermogensplanning. Een belangrijke reden hiervoor is fiscaal van aard: de tarieven van de schenkbelasting zijn aanzienlijk lager dan die van de erfbelasting. Met andere woorden: schenken is in Vlaanderen fiscaal interessanter dan erven.

We illustreren dit met een cijfervoorbeeld:

Overlijdt Jan, dan loopt het tarief van de erfbelasting op van 3 over 9 tot 27% ten aanzien van zijn langstlevende echtgeno(o)t(e)/partner of kinderen. 

Schenkt Jan daarentegen bij leven aan diezelfde personen, dan geldt een vast tarief van 3% voor roerende goederen of een opklimmend tarief van 3, 9, 18 of 27% voor onroerende goederen, zoals je kan zien hieronder.   
 

Verkrijging in rechte lijn en tussen partners
Onroerende goederen Vlaamse Codex Fiscaliteit
schijf in euro  Tarief schenkbelasting in %  Tarief erfbelasting in %
Vanaf  tot en met     
0,01  50.000 
50.000,01 150.000 9
150.000,01  250.000  9 9
250.000,01  450.000  18  27 
450.000,01  27  27 
Verkrijging in rechte lijn en tussen partners
Roerende goederen  Vlaamse Codex Fiscaliteit
schijf in euro  Tarief schenkbelasting in %  Tarief erfbelasting in %
Vanaf  tot en met     
0,01  50.000 
50.000,01 150.000 9
150.000,01  250.000  9
250.000,01  450.000  27 
450.000,01  27 

Voor schenkingen en erfenissen tussen andere personen zijn de verschillen in de tarieven nog groter: de schenkbelasting bedraagt dan 7% voor roerende goederen of 10, 20, 30 of 40% voor onroerende goederen. De erfbelasting loopt echter op van 25, 30 tot 55% tussen broers en zussen, en zelfs 25, 45 of 55% ten aanzien van alle anderen. 

 

Kortom, hoe hoger de waarde van het goed en hoe verder de relatieband tussen de schenker en begiftigde, hoe interessanter het wordt om te schenken in plaats van te erven. Ook mooi meegenomen: door de schenking verlaagt de waarde van het erfdeel, waardoor bij overlijden automatisch ook de erfbelasting vermindert. Uiteraard kan je erven en schenken ook combineren. 

 

We geven nog mee dat schenk- en erfbelasting een bevoegdheid van de gewesten is. Net als voor de schenkbelasting verschillen ook de regels en tarieven van de Vlaamse erfbelasting met die van Brussel of Wallonië. Welke regionale fiscale regels van toepassing zijn, wordt bepaald door de fiscale woonplaats van de schenker of erflater.

Wat is een testament? 

Een testament is een schriftelijke akte waarin een persoon (de ‘erflater’) bepaalt wie (de ‘legataris’) er na zijn/haar dood welk deel (het ‘legaat’) uit de nalatenschap verkrijgt. Het testament heeft pas uitwerking na het overlijden van de erflater en heeft dus geen onmiddellijke gevolgen voor zijn huidige vermogen. Anders dan bij de schenking, kan de erflater zijn testament wel eenzijdig wijzigen of zelfs herroepen. 

Maar een testament kan nog meer. Zo mag de erflater ook een prestatie opleggen aan de legataris(sen), bijvoorbeeld de betaling van een rente of de last tot verzorging van een bepaald persoon. Komt de legataris die prestatie niet na, dan vervalt het legaat. 

De voornaamste gelijkenissen en verschillen in beeld 

  Schenking Testament
Uitwerking  Bij leven Na de dood
Voorwerp  (on)roerende goederen (on)roerende goederen
Wijzigen Mits akkoord schenker en verkrijger Eenzijdig door erflater
Herroeping  Onmogelijk (tenzij tussen echtgenoten) Mogelijk 
Fiscaal Schenkbelasting houdt rekening met:
  • Fiscale woonplaats
  • Waarde schenking
  • Band tussen partijen
  • Betaald door schenker of begiftigde
Erfbelasting houdt rekening met:
  • Fiscale woonplaats
  • Waarde erfdeel
  • Band met erflater
  • Betaald door erfgenamen 
Vorm Onderhands (hand- of bankgift) of authentiek Onderhands (eigenhandig testament) of authentiek 

Tip: laat je begeleiden door een expert! 

Schenkingen, testamenten en de daarmee samenhangende belastingen zijn een complexe materie waaraan vaak wordt bijgestuurd. De beslissing om giften te doen via schenking en/of testament heeft een impact op je beschikbaar budget, huidig vermogen en toekomstige nalatenschap. Neem daarom een deskundig vermogensplanner in de arm, zo kom je niet voor onaangename verrassingen te staan.  

 

Hulp nodig bij je vermogensplanning of nood aan gericht advies? 

Hulp nodig bij het opmaken van een schenking of testament? Vertrouw op je lokale SBB-adviseur of stuur onze experten rechtstreeks een e-mail via vermogensplanning@sbb.be.