UCOL: Europa legt grote varkens- en pluimveebedrijven nieuwe stalregels op
- UCOL zijn nieuwe, uniforme Europese exploitatieregels voor grote varkens- en pluimveebedrijven. De Europese Commissie stelde ze vast op 8 oktober 2026.
- Die drempels die bepalen of UCOL van toepassing is op een bedrijf zijn strenger dan de huidige GPBV-drempels.
- De uitstootgrenzen voor ammoniak zijn voor de meeste Vlaamse bedrijven haalbaar. De grenzen voor stikstof- en fosforuitscheiding vragen meer aandacht.
- Bestaande bedrijven krijgen 4 tot 6 jaar de tijd, afhankelijk van hun grootte. Nieuwe bedrijven moeten meteen in orde zijn.
Heb je een groot varkens- of pluimveebedrijf? Dan gelden over enkele jaren mogelijk nieuwe grenzen voor je ammoniakuitstoot en je nutriëntenproductie. Dat is een gevolg van de Europese UCOL-regelgeving. De meeste Vlaamse bedrijven voldoen wellicht al aan de uitstootgrenzen, maar de grenzen voor nutriëntenproductie vragen extra aandacht.
Wat is UCOL?
UCOL zijn uniforme Europese exploitatieregels voor de grote intensieve veehouderij. De afkorting staat voor Uniform Conditions for Operating rules for Livestock. Deze regels vloeien voort uit de herziene Europese richtlijn industriële emissies en gaan onder meer over uitstootgrenzen en bedrijfsmanagement. De Europese Commissie stelde UCOL op 8 oktober 2026 vast.
Voor welke bedrijven geldt UCOL?
UCOL geldt voor varkens- en pluimveebedrijven boven bepaalde drempels. Die drempels zijn strenger dan de huidige GPBV-drempels en worden uitgedrukt in grootvee-eenheden (GVE). Ter illustratie een omrekening naar de grootteorde van het aantal dierplaatsen. De concrete vertaling van de Europese regels naar VLAREM moet nog gebeuren.
| Bedrijf | Drempel | Komt ongeveer overeen met |
|---|---|---|
| Varkens | 350 GVE | zo’n 700 zeugen of 1.150 à 1.200 andere varkens |
| Leghennen | 300 GVE | zo’n 21.400 leghennen |
| Vleeskippen en ander pluimvee | 280 GVE | zo’n 41.000 à 42.000 vleeskuikens |
| Varkens en pluimvee samen | 380 GVE | – |
Biologische en extensieve varkensbedrijven vallen buiten de regeling. Ook rundvee valt voorlopig niet onder UCOL, al evalueert Europa dat eind 2026.
Wat vereist UCOL?
UCOL introduceert emissiegrenswaarden en een maximale stikstof- en fosforuitscheiding per dierplaats waaraan bedrijven zullen moeten voldoen. Er zijn ook regels voor de bedrijfsvoering, zoals vereisten op het vlak van voeder, huisvesting, mestopslag, mestverwerking, bemesting en de opslag van kadavers.
UCOL vermeldt technieken die je kan toepassen, maar die lijst is niet limitatief. Vlaanderen kan dus ook andere technieken goedkeuren en toestaan.
Tegen wanneer moet je aan UCOL voldoen?
Hoe groter het bedrijf, hoe sneller UCOL zichtbaar wordt in de praktijk. Bestaande bedrijven krijgen na de inwerkingtreding van het Europese besluit:
- vanaf 600 GVE: 4 jaar;
- tussen 400 en 600 GVE: 5 jaar;
- kleinere veehouderijen die onder UCOL vallen: 6 jaar.
Afhankelijk van de bedrijfsgrootte worden de regels zo tussen 2030 en 2032 van toepassing. Nieuwe bedrijven moeten onmiddellijk aan de UCOL-vereisten voldoen.
Wat betekent UCOL voor Vlaamse veehouders?
De uitstootgrenzen zijn voor de meeste Vlaamse bedrijven haalbaar. Door het strenge Vlaamse stikstofbeleid gebruiken veel bedrijven al emissiearme stallen en voldoen ze dus al aan de uitstootnormen. De uitscheidingsgrenzen vragen wel meer aandacht: die liggen voor sommige dieren lager dan de huidige forfaitaire normen uit het Mestdecreet.
Wat zijn de volgende stappen?
Vlaanderen moet de Europese regels nu omzetten in de eigen milieuwetgeving (VLAREM III). Het Departement Omgeving gaat daarmee aan de slag. In het kader van administratieve vereenvoudiging sleutelt Europa ondertussen mogelijk nog aan de drempels en aan de berekening van de GVE.
Heb je naast je veeteelt ook andere vergunde activiteiten, zoals mestverwerking? Lees dan ook ons artikel over het verplichte milieubeheersysteem.
Hoe Vlaanderen UCOL concreet invult, is nog niet bekend. We volgen het op de voet en informeren je zodra er meer duidelijkheid is.
Veelgestelde vragen
Wat betekent UCOL?
UCOL staat voor Uniform Conditions for Operating rules for Livestock: uniforme Europese exploitatieregels voor grote varkens- en pluimveebedrijven. Ze volgen uit de herziene Europese richtlijn industriële emissies en werden op 8 oktober 2026 door de Europese Commissie vastgesteld.
Vanaf welke grootte valt een veebedrijf onder UCOL?
UCOL geldt vanaf 350 GVE voor varkensbedrijven, 300 GVE voor leghennen, 280 GVE voor vleeskippen en ander pluimvee en 380 GVE voor gemengde varkens- en pluimveebedrijven. Biologische en extensieve varkensbedrijven vallen erbuiten.
Valt rundvee onder UCOL?
Nee, rundvee valt voorlopig niet onder UCOL. Europa evalueert dat eind 2026.
Wanneer moeten bestaande bedrijven aan UCOL voldoen?
Bedrijven vanaf 600 GVE krijgen 4 jaar na de inwerkingtreding van het Europese besluit, bedrijven tussen 400 en 600 GVE 5 jaar en kleinere bedrijven 6 jaar. Nieuwe bedrijven moeten meteen aan UCOL voldoen.
