Schenk nog snel je familiebedrijf mét alle onroerend goed!
De fiscale gunstregeling voor de schenking of vererving van familiale vennootschappen kan volgens de rechtspraak ook toegepast worden wanneer je vennootschap ook niet-bedrijfsmatig gebruikte onroerende goederen bezit (bijvoorbeeld een appartement aan zee). Daar wil de Vlaamse regering naar verluidt iets tegen doen. Tijd om nog snel je familiebedrijf aan je kinderen te schenken?
De essentie
Vlabel heeft lang een probleem gemaakt van de overdracht van een familiale vennootschap met toepassing van het fiscale gunstregime, wanneer die vennootschap ook onroerende goederen bezit die niet voor haar economische activiteit gebruikt worden. De rechtspraak heeft Vlabel echter teruggefloten. Wel zou de Vlaamse regering dit ‘achterpoortje’ nu naar verluidt willen sluiten met een wetswijziging. Daarop kan je anticiperen door nu je familiale vennootschap naar de volgende generatie over te dragen, eventueel met behoud van controle en inkomsten.
Gunstregime voor familiale ondernemingen
Heb je een familiale vennootschap, dan kan je de aandelen daarvan onder bepaalde voorwaarden op een fiscaalvriendelijke manier aan je kinderen (of anderen) overdragen. Schenk je ze tijdens je leven, dan moet er geen schenkbelasting op de overdracht betaald worden. Erven je (klein)kinderen en/of je partner het bedrijf van jou, dan moeten ze daar in Vlaanderen slechts 3% erfbelasting op betalen (voor verdere familieleden of vreemden bedraagt het tarief 7%). Zonder toepassing van deze gunstregeling zou het tarief van de schenkbelasting voor je partner en (klein)kinderen 3% bedragen, en kan de erfbelasting tot 27% oplopen.
Voorwaarden
Om onder de toepassing van dit gunstregime te vallen, moet je vennootschap aan bepaalde voorwaarden voldoen. Het moet onder andere gaan om een vennootschap met een reële economische activiteit die uitgevoerd wordt door een of meer bezoldigde personen (de ondernemer zelf en/of werknemers). In principe moet 50% van de stemrechten die aan de aandelen van het bedrijf verbonden zijn, in volle eigendom in handen van de schenker/erflater en zijn naaste familie zijn. De meeste activiteiten (inclusief vrije beroepen en landbouw) komen voor deze gunstregeling in aanmerking. Zuivere patrimoniumvennootschappen en managementvennootschappen worden daarentegen uitdrukkelijk van het gunsttarief uitgesloten.
Ook gedurende de eerste drie jaar na de overdracht moet aan bepaalde voorwaarden voldaan worden (onder andere moet een economische activiteit, het eigen vermogen en de tewerkstelling (grotendeels) behouden blijven).
Probleem voor niet-bedrijfsmatig onroerend goed
Veel vennootschappen bezitten ook onroerende goederen die niets met hun commerciële activiteit te maken hebben, bijvoorbeeld de privéwoning of het buitenverblijf van de bedrijfsleider. Deze onroerende goederen worden als dusdanig niet voor de exploitatie van de vennootschap gebruikt, maar worden daarentegen privé gebruikt door de bedrijfsleider (die daarvoor ook op een voordeel van alle aard belast wordt). Hetzelfde geldt voor onroerende goederen die door de vennootschap verhuurd worden.
Als op de balans van de vennootschap meer dan 50% van de totale activa uit onroerend goed bestaat (en ze ook weinig of geen personeel heeft), geldt er een wettelijk vermoeden dat de economische activiteit van de vennootschap niet reëel is. Je mag dan wel nog altijd zelf proberen te bewijzen dat ondanks de hoeveelheid onroerende goederen die op de balans staan, de economische activiteit wel degelijk reëel is.
De Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) stelde zich echter dermate streng op dat dit tegenbewijs quasi onmogelijk werd. Vlabel eiste immers dat je aantoonde dat alle onroerende goederen die in de vennootschap aanwezig zijn, voor de economische activiteit gebruikt werden (en dus bijvoorbeeld niet privé gebruikt of verhuurd werden). Van zodra de vennootschap met andere woorden iets te veel onroerende goederen bezat en deze strikt genomen niet allemaal dienden voor de oefening van haar economische activiteit, weigerde Vlabel de toepassing van het gunstregime.
Mildere rechtspraak
Naar aanleiding van het zogenaamde ‘slagerijarrest’ heeft het Grondwettelijk Hof Vlabel teruggefloten. Het Hof heeft namelijk beslist dat een vennootschap die een economische meerwaarde levert en daarnaast ook investeert in onroerend goed, voor zijn totaliteit voor het gunstregime in aanmerking kan komen.
In casu gaat het om een vennootschap die een slagerij uitbaat (zonder personeel) en veel onroerende goederen bezit, waarvan sommige aan derden verhuurd worden of door de bestuurders gebruikt worden. Dat de vennootschap ook onroerende goederen bezit die niet of slechts gedeeltelijk voor haar economische activiteit dienen, doet volgens het Hof evenwel geen afbreuk aan het feit dat familiale vennootschappen met een reële economische activiteit een maatschappelijke meerwaarde genereren die de wetgever wil bevoordelen met een fiscaal gunstige overdrachtsregeling.
Vlabel draait bij
Vlabel lijkt zich bij deze rechtspraak neer te leggen. Voortaan zal de Vlaamse fiscus zich met andere woorden flexibeler moeten opstellen wanneer men het tegenbewijs met betrekking tot de reële economische activiteit probeert te leveren.
MAAR… wetswijziging dreigt!
Vanuit een bepaalde politieke hoek wordt deze mogelijkheid om via het fiscale gunstregime ook (niet-bedrijfsmatige) onroerende goederen mee over te dragen naar de volgende generatie, als ‘fiscaal misbruik’ bestempeld. Daarom is de Vlaamse regering naar verluidt van plan om dit ‘achterpoortje’ te sluiten via een wetswijziging. De verwachting is met andere woorden dat het huidige decreet binnen afzienbare tijd in die zin aangepast zal worden, dat niet-bedrijfsmatig gebruikte onroerende goederen niet langer met toepassing van het gunstregime overgedragen kunnen worden.
Anticiperen met een successieplanning?
Heb je zelf een familiale vennootschap die ook onroerende goederen bezit die niet voor haar eigenlijke activiteit aangewend worden, dan kan je overwegen om iets vroeger dan voorzien door je SBB-adviseur een successieplanning te laten uitwerken waarbij je met toepassing van het fiscale gunstregime je vennootschap aan je kinderen overdraagt.
Tip. Dat betekent voor alle duidelijkheid niet dat je meteen ook alle zeggenschap over je bedrijf moet afstaan. Het is immers perfect mogelijk om nu al de (vermogenswaarde van) de aandelen te schenken en deze op die manier uit de erfbelasting te houden, maar toch de controle over en de nodige inkomsten uit de vennootschap te behouden. Dat kan bv. via een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik.
Let op!
- Wacht je met de overdracht van de aandelen, dan is het mogelijk dat ze in de toekomst minstens gedeeltelijk niet van het gunstregime zullen kunnen genieten.
- De niet-bedrijfsmatige onroerende goederen eerst uit je vennootschap halen vooraleer je de aandelen schenkt (of laat vererven) is fiscaal gezien vaak een bijzonder dure aangelegenheid. Lees er hier meer over.
Heeft je vennootschap niet-bedrijfsmatig onroerend goed en twijfel je of Vlabel je tegenbewijs met betrekking tot de reële economische activiteit wel zal aanvaarden, dan kan je vooraf advies inwinnen om zekerheid te krijgen met betrekking tot de toepassing van het gunstregime.
Meer weten?
Wil je meer info over de overdracht van je familiale vennootschap met toepassing van het fiscale gunstregime, of wil je graag voorafgaand advies inwinnen met betrekking tot een veilige overdracht bekomen, aarzel dan niet je SBB-adviseur te contacteren.
