Kapitale vragen: 4 inzichten over strategie

1.    Strategie maak je niet alleen

Je strategie uitwerken vereist een collectieve aanpak. “We zien dat ondernemers nog vaak alleen werken”, zegt Sofie Cillis, ondernemerscoach bij SBB. “Dat leidt tot tunnelvisie, uitstelgedrag en soms zelfs tot verkeerde investeringen. Als ondernemerscoaches kunnen wij helpen om de zaken helderder te krijgen.” Een extern klankbord biedt waardevolle input en helpt om doelen scherp te stellen patronen te doorbreken.

Als ondernemer heb je dus nood aan een extern klankbord dat dat patroon doorbreekt. Dat kan een ondernemerscoach zijn, maar bijvoorbeeld ook een adviesraad. Verschillende ondernemers aan onze tafel werken daar al mee. “Ontzettend waardevol. Wij houden al vier jaar elk kwartaal een zitting met dezelfde ploeg. In het begin was dat aftasten: je moet elkaar leren kennen. Maar vanaf de derde bijeenkomst hielpen ze mij al herinneren aan verschillende doelen. Een adviesraad verplicht je ook om elk kwartaal eens grondig naar je cijfers te kijken.”

“Wij betrekken ook onze medewerkers”, vult een andere ondernemer aan. “We luisteren naar hun voorstellen. Vervolgens zetten wij de doelen uit, terwijl de medewerkers er op hun beurt zelf projecten op plakken. Het is een combinatie van een top-down- en een bottom-up-aanpak, dat werkt erg goed. Maak je medewerkers bovendien mee verantwoordelijk voor de uitvoering.”

Ook klanten, concurrenten en externe partners kunnen inspiratiebronnen zijn voor je strategie. “Extern vallen er heel wat inzichten te rapen. Bij fusies, budgettering en zelfs hr-beslissingen zijn partners als SBB onmisbaar. Wij waren geen moderne organisatie. Zonder die expertise waren we dat nu nog steeds niet.”

2.    Strategie vereist duidelijke keuzes

Een effectieve strategie vertaalt zich in het maken van expliciete keuzes. Er zijn ideeën genoeg, maar zonder focus gebeurt er weinig. Stel daarom prioriteiten en focus op een beperkt aantal doelstellingen. Dit biedt houvast en voorkomt versnippering van inspanningen. “Begin met twee doelen,” klinkt het aan tafel. “Meer niet.”

Strategie werkt pas wanneer ze keuzes afdwingt. Niet alleen bepalen wat je wél doet, maar ook expliciet benoemen wat je voorlopig niet doet. Een confronterende, maar doeltreffende vraag daarbij: wat hebben we afgesproken, en wat hebben we effectief gedaan?

3.    Strategie vraagt ritme en opvolging

Eén keer per jaar even afstand nemen, en dan weer vol in het operationele duiken: zo doen veel ondernemers het. Maar dat blijkt onvoldoende. “Strategie vraagt om een cadans”, zegt een ondernemer. “Als je ze niet bewust opvolgt, valt ze stil.”

Succesvolle voorbeelden tonen dat strategie werkt wanneer je er ritme in brengt:

• maandelijkse opvolging van enkele kernprioriteiten
• kwartaalmomenten om bij te sturen
• een jaarlijkse herijking van de langetermijndoelstellingen

“Wij halen ons groeicanvas elke maand boven”, vertelt een deelnemer. “Onze ‘must win battles’ zijn de rode draad doorheen het jaar. Zo blijft strategie leven.” Zonder opvolging blijft strategie iets voor ‘als je tijd hebt’. Maar die heb je meestal niet.

4.    Duurzaamheid als strategische pijler

Duurzaamheid kwam uitvoerig aan bod tijdens de rondetafel. Niet als verplicht nummer, maar als strategische vraag: hoe zorg je dat je onderneming blijft voortbestaan?

Alleen is duurzaamheid niet voor elke sector even makkelijk. Sommige ondernemers werken met een eigen duurzaamheidsteam en rapporteren al vrijwillig volgens de VSME-standaarden. Anderen zetten de eerste stappen. “We merken dat klanten en leveranciers er meer en meer naar vragen, dus we moeten wel mee.”

Sara Kelchtermans, productmanager duurzaamheid: “Hoe zorg je ervoor dat je binnen tien jaar nog relevant bent? Daar moet elke ondernemer van wakker liggen. Wie niet mee verandert met de markt, loopt risico’s. En de aandacht voor duurzaamheid wordt snel groter. Je moet dus vooruit om efficiënt en toekomstbestendig te zijn en te blijven. Daarom ontwikkelden we samen met onze partner The Ecological Entrepreneur de rapporteringstool ESGpro. Een tool die het mogelijk maakt om eenvoudig te rapporteren over je duurzaamheidsinspanningen.” 

“Door een VSME-rapport te maken, merken ondernemers vaak dat ze al veel initiatieven op vlak van duurzaamheid nemen. Als je die initiatieven in kaart brengt, verscherp je waar je nog kan verbeteren – en efficiëntie kan boeken. Want duurzaamheid is ervoor zorgen dat je bedrijf kan voortbestaan. Efficiënter werken is óók duurzamer werken.”