Gebruik de ‘vrijwillige standaarden’ om je duurzaamheidsrapport op te maken
Als KMO ben je niet verplicht om te rapporteren met betrekking tot duurzaamheid, maar toch doe je dat – onder druk van de markt - beter wél op vrijwillige basis. Om je daarbij te helpen heeft Europa ‘vrijwillige rapporteringsstandaarden’ (VSME) uitgewerkt voor KMO’s. Wat moet je daarover weten?
Let op! Op 26 februari 2025 heeft de Europese Commissie een versoepeling van de huidige strenge duurzaamheidsregelgeving voorgesteld. Wanneer deze wijzigingen ook door het Europees Parlement en de Europese Raad goedgekeurd worden, kunnen ze een impact hebben op onderstaande tekst. Deze tekst zal geüpdatet worden van zodra de wijzigingen definitief goedgekeurd zijn. Meer over de voorgestelde wijzigingen lees je hier.
Rapportering op basis van VSME biedt veel voordelen
Deze vrijwillige standaarden zijn beperkter dan de rapporteringsverplichtingen die voor grote bedrijven gelden, maar ze volstaan wel om bijvoorbeeld (grote) klanten voldoende te informeren over de duurzaamheid van je KMO. Door die vrijwillige standaarden te hanteren voldoe je dus aan wat ‘de markt’ van jou kan verwachten met betrekking tot duurzaamheidsrapportering. Bovendien verplicht je jezelf om stil te staan bij een aantal punten die betrekking hebben op de duurzaamheid van je bedrijf. Dat faciliteert de implementatie van duurzaamheid in je bedrijf. Duurzaam ondernemen leidt zo niet enkel tot meer (administratieve) lasten, maar ook tot meer efficiëntie en kostenbesparing voor je bedrijf.
Rapporteren over duurzaamheid
Bepaalde ondernemingen worden wettelijk verplicht om duurzaamheidsinformatie op te stellen en te publiceren in hun jaarverslag. Duurzaamheid gaat niet enkel over milieu, maar wordt ruimer omschreven als ESG. Dat staat voor Environmental (o.a. milieu en klimaat), Social (o.a. arbeidsomstandigheden, diversiteit, gezondheid en veiligheid) en Governance (o.a. goed bestuur, transparantie en ethisch gedrag).
KMO’s zijn wettelijk niet verplicht over hun duurzaamheid te rapporteren, maar worden daartoe in de praktijk wel gedwongen door de markt. Zo zijn er bijvoorbeeld klanten die geïnformeerd willen worden over de duurzaamheid van het bedrijf waarmee ze zaken doen.
Over de algemene duurzaamheidsrapporteringsverplichtingen voor KMO’s en de redenen om toch vrijwillig te rapporteren, lees je hier meer.
In de praktijk komt het erop neer dat zowat elke KMO best over een (vrijwillig) duurzaamheidsrapport beschikt, net zoals hij over bijvoorbeeld algemene verkoopsvoorwaarden beschikt.
Vrijwillig rapporteren op basis van VSME
Om KMO’s die vrijwillig willen rapporteren te helpen bij het structureren van hun duurzaamheidsrapporteringen, heeft Europa ‘vrijwillige rapporteringsstandaarden’ opgesteld die je kan gebruiken. Deze nieuwe ESG-standaard werd begin 2025 gepubliceerd door de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG).
De VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs) bestaat uit twee modules:
- De basismodule bevat 11 minimumeisen rond ESG (zie hoger) en is geschikt voor bedrijven die net beginnen met rapporteren. Het gaat onder andere over de manier waarop je bedrijf met energie, water en afvalbeheer omgaat, maar bijvoorbeeld ook hoe je zorgt voor de gezondheid en het welzijn van je personeel en wat je doet om een ethisch beleid te voeren.
- De aanvullende module omvat de basismodule plus een aantal extra punten die banken, investeerders of partners kunnen eisen. Deze module geeft een meer gedetailleerd beeld van de duurzaamheidspraktijken van een bedrijf.
Voordelen van rapportering op basis van VSME?
Duurzaamheidsrapportering vraagt uiteraard een inspanning, maar heeft ook voordelen (zie ook hoger).
- Zo zullen (grote) klanten, (potentiële) werknemers, banken … vaak de voorkeur geven aan duurzame bedrijven. Via je vrijwillige rapportering krijgen ze een zicht op de duurzaamheid van je KMO en kan je ze dus overtuigen om met jou in zee te gaan.
Tip
Een rapportering op basis van de VSME wordt geacht grondig, degelijk en betrouwbaar te zijn. Maak je van deze vrijwillige standaarden gebruik, dan informeer je geïnteresseerden ineens ook in voldoende mate. Ze mogen dan ook niet méér duurzaamheidsinfo van jou vragen dan wat in deze vrijwillige standaarden voorzien is. Bovendien vermijd je zo telkens opnieuw de verschillende ESG-vragenlijsten van alle geïnteresseerden te moeten beantwoorden.
- Door die vrijwillige rapportering op basis van de VSME profileer je je bovendien als een duurzaam bedrijf, wat je imago ten goede komt. Commercieel gezien kan dat alleen maar voordelen opleveren.
- Er is voor jou echter nog een ander belangrijk voordeel verbonden aan de vrijwillige rapportering. Om zo’n duurzaamheidsrapport te kunnen opstellen, moet je immers binnen je bedrijf een grondige analyse maken van de CO₂-uitstoot, het energieverbruik, afvalbeheer, de werknemersrechten en diversiteit in je bedrijf, ethisch beleid ... Dat kan je helpen om duurzaamheid in je bedrijfsvoering te integreren (sowieso wordt dit meer en meer van elke onderneming verwacht).
- De inzichten die je daarbij verwerft kunnen je bovendien helpen om efficiënter te werken en kosten te besparen (bijvoorbeeld door energiezuiniger te werken).
Tip
Maak je duurzaamheidsrapportering niet te ingewikkeld. Blijf pragmatisch en begin met de basis: wat is belangrijk voor jouw bedrijf, wat wordt gevraagd door klanten, en hoe kan je dit structureren binnen de VSME?
Hoe duurzaam is jouw onderneming?
Ontdek het in 5 minuten met onze checklist.
Wil je weten waar jouw onderneming staat op vlak van duurzaamheid? Met onze laagdrempelige duurzaamheidscheck krijg je snel inzicht in je sterktes en werkpunten. Je ontvangt meteen een overzicht én een prioriteitenlijst waarmee je concreet aan de slag kunt. Een eerste stap richting een toekomstgerichte onderneming.
