Kapitale vragen: 3 grote groeiuitdagingen voor ondernemers

Wat betekent groei?

Onze openingsvraag – “Wat is groeien voor jou?” – leverde erg uiteenlopende antwoorden op. Voor sommigen is groeien een noodzaak om rendabel te blijven, voor andere ondernemers brengt groei risico’s met zich mee die de controle over de onderneming kunnen ondermijnen. Opvallend is dat groeien voor iedereen gaat over meer dan omzet of personeel.

“Groeien is voor mij impact creëren”, vertelt een deelnemer. “Ons doel is niet groter worden, wel maatschappelijke verandering teweegbrengen.”

Factoren zoals digitalisering, strengere regelgeving en stijgende kosten verhogen de druk op ondernemingen. Die druk maakt marktaandeel verwerven vaak noodzakelijk om rendabel te blijven. Groei is dus niet altijd een doel op zich. Sterker nog: gezond groeien is ook weten wanneer je moet vertragen.

Uitdaging 1: key-man-risk

Groeien brengt uitdagingen met zich mee. De grootste uitdaging voor veel ondernemers: een structuur die groei toelaat zonder dat het hele bedrijf op één persoon blijft rusten. Op de vraag hoe afhankelijk de onderneming van de bedrijfsleider is, zijn de scores hoog. “Ik ben de enige verkoper”, geeft een ondernemer toe. “Als ik wegval, valt alles stil. En toch blijf ik alles zelf doen.”

Die afhankelijkheid weegt ook mentaal. Verschillende ondernemers gaven aan dat ze voortdurend ‘aan’ staan, uit schrik om het bedrijf stil te zien vallen. Een back-upstructuur gaat dus niet alleen over continuïteit, maar ook over gemoedsrust.

“Taken overdragen is makkelijk”, antwoordt een andere ondernemer. “De echte uitdaging is om verantwoordelijkheden over te dragen. Loslaten. Ook al voelt dat ongemakkelijk. Maar de ademruimte die dat oplevert, is onbetaalbaar.”

“Het key-man-risk heeft drie grote oorzaken”, legt transitiecoach Erwin Driesen (Ameleo) uit. “Niet de juiste mensen vinden, kennis moeilijk kunnen overdragen en de ondernemer die zelf graag mee op de vloer staat.” Vooral dat laatste blijkt heel herkenbaar, zegt een tafelgast. “Ik heb vaak de reflex om alles zelf op te lossen. Hoe groter het bedrijf, hoe moeilijker dat wordt – en hoe groter het risico. Door een structuur op te bouwen die je misbaar maakt, verklein je dat risico.”

Uitdaging 2: de juiste mensen aantrekken en behouden

De juiste mensen vinden én aan boord houden om die structuur te dragen, is een tweede groeipijn. “We investeren veel in opleidingen, maar we hebben geen garantie dat onze mensen vervolgens blijven.”

Hire for attitude, train for skills. Veel tafelgasten passen die regel toe. “Mensen die wíllen leren, leren vanzelf. Ons hele selectieproces is daarop gebouwd: wij zoeken ondernemende mensen. Alleen moet je die vervolgens ook vrijlaten, anders vertrekken ze even snel. Je cultuur moet dus passen bij het DNA dat je binnenhaalt. We nemen onze mensen zoveel mogelijk mee in het beslissingsproces.” Dat is ook hoe SBB het aanpakt, zegt CEO Raf Dom. “We zorgen ervoor dat we meer zijn dan een werkplek. Met fierheid binden we mensen aan ons bedrijf.”

Uitdaging 3: tijd vrijmaken om vooruit te denken

Een goede structuur vereist een duidelijke strategie. Hoe strategisch zijn onze ondernemers vandaag bezig? De antwoorden wisselen van 0 (helemaal niet) tot 10 (absoluut). “We bouwen eerst aan onze visie, dan een structuur die daarbij past, en dan pas gaan we groeien. Wie dat omkeert, krijgt groeipijnen.” Dat beamen de anderen. “Wij deden enkele overnames op korte tijd, maar onze structuur kon niet volgen. Dat moeten we nu rechttrekken.” Veel ondernemers geven aan dat ze wél weten wat er moet gebeuren, maar vastlopen in de uitvoering. Het operationele slorpt alles op, waardoor strategische keuzes te weinig aandacht krijgen.

Strategie blijft dus te vaak hangen in plannen die niet worden opgevolgd, door tijdsgebrek of te veel ideeën. “Strategie mag geen vage droom zijn”, verduidelijkt Katrien Helsen, directeur kenniscentrum bij SBB. “Maak het concreet: wie doet wat tegen wanneer? En volg dat maandelijks op. Zo boek je vooruitgang.”

De conclusie van deze eerste rondetafel is helder: wie gezond wil groeien, moet investeren in structuur, mensen en tijd om vooruit te denken. Hoe zet je dat om in een strategie die werkt voor je bedrijf? Dat bespraken we tijdens de tweede rondetafel. Het verslag lees je hier.