Antwoorden van kapitaal belang: duurzaamheid – een kwestie van moeten, willen en kunnen
De bewustwording rond duurzaamheid groeit, ook in de ondernemerswereld. Voor sommige ondernemingen is het van moeten, door rapporteringsverplichtingen of wijzigende verwachtingen van klanten. Maar duurzaamheid gaat ook over willen en kunnen: heel wat ondernemingen zijn vragende partij om een uitgesproken voortrekkersrol op zich te nemen. Bovendien biedt duurzaamheid concrete businessopportuniteiten en zet het aan tot nadenken over hun langetermijnstrategie.
De antwoorden op jouw kapitale vragen
Voor Vragen van kapitaal belang, ons rapport met prangende kwesties voor 2025, kregen we heel wat input van onze ondernemerscoaches. Zij staan immers met beide voeten in de ondernemerswereld. In deze reeks, Antwoorden van kapitaal belang, leggen we ons oor opnieuw te luisteren. We bespreken de 12 meest prangende vragen met kmo-ondernemers. Het doel? Leren van elkaar, met concrete voorbeelden uit de praktijk. Zo kunnen we je in de toekomst nóg beter ondersteunen.
In februari 2025 zaten we met een aantal ondernemers rond de tafel om te bespreken hoe ze met duurzaamheid omgaan. Dat blijkt een verhaal met drie kanten: moeten, willen en kunnen.
Wanneer duurzaamheid een must is
Alle ondernemers rond de tafel vallen niet onder de verplichting om te rapporteren over hun duurzaamheidsbeleid. “Wel komen grote spelers zoals retailers bij ons aankloppen”, klinkt het bij sommigen. Die vallen namelijk wél onder de CSRD-regels, een Europese richtlijn die hen verplicht om verslag uit te brengen van hun duurzaamheidsinitiatieven. “In het kader van die verplichting moeten zij hun volledige waardeketen in kaart brengen, en daar maken ook wij deel van uit”, leggen enkele ondernemers uit.
“Als je die data dan toch verzameld hebt, zou het zonde zijn om die stof te laten vergaren”, vult Sara Kelchtermans, productmanager duurzaamheid bij SBB, aan. “Je kan erover communiceren naar je stakeholders. Of de gegevens gebruiken als basis voor je eigen langetermijnstrategie.”
Maar soms krijgen onze ondernemers ook vragen waarop ze het antwoord niet meteen weten. “De ene onderneming stelt ook andere vragen dan het andere”, is een duidelijk pijnpunt dat we horen.
Benieuwd naar het advies van onze SBB-experts rond duurzaamheid?
De overheid
De overheid vraagt veel van ondernemingen bij subsidies en vergunningen voor duurzame investeringen. Maar de ondernemers aan tafel missen uniformiteit. “Er is een wildgroei aan procedures, certificeringen en andere paperassen”, is een verzuchting die we noteren.
Maar tegelijk spot onze ronde tafel ook kansen: “Die verplichtingen brengen iets teweeg qua bewustwording rond de meerwaarde van duurzame initiatieven”, stelt een ondernemer. Hij wordt daarin gesteund door de andere deelnemers, maar: “we mogen ons niet verliezen in papierwerk, het belangrijkste is duurzaamheid in het werkveld”, stipt een collega aan.
Duurzaamheid is véél meer dan alleen milieugerelateerde initiatieven. Het gaat ook over sociaal ondernemen en goede bestuursmaatregelen. Vandaar de stilaan ingeburgerde afkorting ESG – Environmental, Social en Governance. Annette Philips, ondernemerscoach bij SBB: “Duurzaamheid lijkt soms een berg waar je tegenaan kijkt. Dat komt omdat velen bij duurzaamheid alleen aan de E van ESG denken. En effectief, investeren in milieumaatregelen vraagt tijd en middelen. Maar duurzaamheid gaat ook over de S en de G, en daar doe je wellicht al veel voor. Denk maar aan opleidingen voor je personeel of transparante beslissingsprocedures.”
Is er voldoende wil om duurzaam te zijn?
Kmo’s mogen vrijwillig rapporteren over ESG. Europa creëerde daar met de Voluntary Standards for non-listed SMEs (VSME) zelfs al een kader voor. Het initiatief kan op bijval rekenen: “Het is een goed idee om al te focussen op een duurzaamheidsstrategie of een rapport over duurzaamheid. Door nu al koploper te zijn in duurzaamheid, sta je al verder wanneer stakeholders vragen naar jouw duurzaamheidsinitiatieven”, licht een panellid toe. Een andere deelnemer vult aan: ”Voor mij zouden er zelfs nu al meer verplichtingen mogen zijn. Duurzaamheid is een USP naar mijn klanten.”
Die uitspraak brengt ons bij de eindconsument: hoe kijkt die naar duurzaamheid? “Ook daar groeit het bewustzijn rond duurzame producten, maar weinig mensen zijn bereid om dat ook in hun eigen portemonnee te voelen”, merken de ondernemers aan tafel op. En dat vinden ze jammer: “Duurzame investeringen kosten geld. Dus als je geen hogere prijs kan vragen aan je klant, snij je in je eigen vel”, leggen ze uit.
Opportuniteiten in duurzaamheid
Welke businesskansen zien de deelnemers in duurzaamheid? “Er zijn altijd manieren om nog beter te doen”, horen we. “Je processen efficiënter maken, je energieverbruik verminderen, welzijnsprogramma’s voor werknemers lanceren, transparante verloningsregels hanteren … Op die manier kan je werken aan je reputatie als duurzame onderneming.”
Al is er vooral veel realisme aan tafel: “Duurzaamheid is belangrijk, maar niet altijd doorslaggevend voor bijvoorbeeld sollicitanten, investeerders en – zoals daarnet aangehaald – consumenten.” We horen dan ook vooral zin voor de economische realiteit: “Consumenten zullen altijd oog hebben voor de prijs-kwaliteitverhouding.”
Hulp van het netwerk
De ondernemers zien veel voordelen in nauwere samenwerkingen. “Dat kan zowel in je lokale community als binnen de bredere sector zijn. Door samen te werken wordt er veel meer mogelijk”, is de teneur aan tafel. Een ondernemer geeft een voorbeeld uit de praktijk: “Als landbouwer werk ik samen met enkele andere spelers uit de korte keten. Zo trekken we samen de duurzaamheidskaart.”
Een deelnemer vindt dat netwerkorganisaties ondernemers kunnen helpen om duurzaamheidsgerelateerde businessopportuniteiten te spotten. Door te verbinden, partnerschappen te smeden, best practices te delen, opleidingen te organiseren en advies te geven om een duurzaamheidsstrategie uit te bouwen. Een collega-ondernemer beaamt: “Je connecties uitbreiden is een prima manier om van andere ondernemingen te leren over duurzaamheid.”
En dat was natuurlijk ook het opzet van onze ronde tafel: ondernemers samenbrengen en een kruisbestuiving rond duurzame initiatieven creëren. Eén van de deelnemers besluit:
Hoe duurzaam is jouw onderneming?
Ontdek het in 5 minuten met onze checklist.
Wil je weten waar jouw onderneming staat op vlak van duurzaamheid? Met onze laagdrempelige duurzaamheidscheck krijg je snel inzicht in je sterktes en werkpunten. Je ontvangt meteen een overzicht én een prioriteitenlijst waarmee je concreet aan de slag kunt. Een eerste stap richting een toekomstgerichte onderneming.
