Geldt de duurzaamheidswetgeving ook voor jouw kmo?
Onlangs werd de Europese duurzaamheidswetgeving in Belgische wetgeving omgezet. Op wie is die wetgeving van toepassing? Aan welke duurzaamheidsverplichtingen moet jij als kmo-onderneming voldoen? En welke informatie mogen bijvoorbeeld klanten, banken en andere geïnteresseerden vragen met betrekking tot de duurzaamheid van je bedrijf?
Let op! Op 26 februari 2025 heeft de Europese Commissie een versoepeling van de huidige strenge duurzaamheidsregelgeving voorgesteld. Wanneer deze wijzigingen ook door het Europees Parlement en de Europese Raad goedgekeurd worden, kunnen ze een impact hebben op onderstaande tekst. Deze tekst zal geüpdatet worden van zodra de wijzigingen definitief goedgekeurd zijn. Meer over de voorgestelde wijzigingen lees je hier.
Duurzaamheid belangt iederéén aan!
Als kmo ben je niet verplicht om te rapporteren met betrekking tot duurzaamheid, maar het is wel aangewezen om vrijwillig toch (beperkt) te rapporteren om je kansen op de markt te vergroten. Grote bedrijven die bij jou klant zijn hebben immers wél rapporteringsverplichtingen (over de volledige waardeketen), en houden rekening met duurzaamheid bij de keuze van hun leveranciers. Ook andere klanten, banken, (potentiële) werknemers, de overheid … kunnen naar je duurzaamheidsinspanningen vragen. Ze mogen wel niet meer vragen dan wat Europa voorstelt in het kader van een vrijwillige rapportering door kmo's.
Europa bepaalt de duurzaamheidskoers
In de zogenaamde ‘Green Deal’ heeft Europa een aantal principes met betrekking tot duurzaamheid, en duurzaam ondernemen in het bijzonder, vastgelegd. Zo moet Europa tegen 2050 volledig klimaatneutraal zijn, en een van de middelen om dat doel te bereiken is het opleggen van duurzaamheidsrapporteringen aan bedrijven.
De duurzaamheidsverplichtingen voor de Europese bedrijven werden vastgelegd in de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Deze Europese richtlijn moet door de lidstaten in nationale wetgeving omgezet worden. In België is dat eind 2024 gebeurd (Wet van 2 december 2024, Belgisch Staatsblad 20 december 2024).
Die wet verplicht bepaalde ondernemingen om duurzaamheidsinformatie op te stellen en te publiceren.
Duurzaamheid gaat niet enkel over milieu, maar wordt ruimer omschreven als ESG. Dat staat voor Environmental (o.a. milieu en klimaat), Social (o.a. arbeidsomstandigheden, diversiteit, gezondheid en veiligheid) en Governance (o.a. goed bestuur, transparantie en ethisch gedrag).
Rapporteer vrijwillig als kmo
Voor (niet-beursgenoteerde) kmo's geldt géén verplichte duurzaamheidsrapportering. Dat lijkt op zich goed nieuws, maar toch is het voor je kmo aan te raden om vrijwillig met duurzaamheid aan de slag te gaan, op basis van de door Europa speciaal voor kmo's opgemaakte vrijwillige duurzaamheidsstandaarden. Die zijn beperkter dan deze voor grote bedrijven.
Lees hier meer over de vrijwillige standaarden voor kmo's.
De vraag is natuurlijk wáárom je als kmo vrijwillig die moeite zou doen?
Tip
Volgens de minister mag ook een gecertificeerd accountant of belastingadviseur een kmo bijstaan bij het opstellen van het duurzaamheidsrapport en (minstens een deel van) de erin opgenomen informatie valideren.
De markt dwingt je ertoe
Hoewel je als kmo niet direct met duurzaamheidsrapporteringsverplichtingen geconfronteerd wordt, is het om de volgende redenen toch aan te raden om rekening te houden met de vrijwillige standaarden:
- Heb je grote ondernemingen als klant, dan moeten die wél rapporteren, en daarbij moeten ze rekening houden met de volledige waardeketen. Ze moeten dus ook rekening houden met duurzaamheid van hun leveranciers (van jou dus). Daarom zullen ze bij jou de nodige duurzaamheidsinformatie opvragen.
- Ook andere klanten kunnen principieel rekening houden met duurzaamheid en enkel zaken willen doen met bedrijven die voldoende duurzaam zijn. Om die klanten te overtuigen zal je dus over je duurzaamheid moeten rapporteren.
- Dezelfde redenering kan gevolgd worden door (potentiële) werknemers. Om talent aan te trekken voor je bedrijf, zal je dus ook de nodige transparantie met betrekking tot duurzaamheid moeten bieden.
- De banken worden eveneens verplicht om rekening te houden met de duurzaamheid van hun klanten. Wil je bijvoorbeeld een lening krijgen, dan kan de bank eerst de nodige info met betrekking tot je duurzaamheid opvragen.
Wat mag men (niet) vragen?
Om de administratieve lasten te beperken wordt de info die geïnteresseerden bij jou mogen opvragen, wettelijk beperkt tot de topics die opgenomen zijn in de hoger vermelde vrijwillige standaarden (VSME). Met die info moeten ze genoegen nemen. Ze mogen niet eisen dat je hen nog extra duurzaamheidsinfo aanlevert.
Moet je duurzaamheidsrapport gevalideerd worden?
Grote bedrijven moeten niet alleen een uitgebreid duurzaamheidsrapport opmaken, de inhoud van dat rapport moet ook gevalideerd worden door een onafhankelijke partij (de zogenaamde ‘assurance-verplichting’). De gegevens die ze in hun duurzaamheidsrapport vermelden, moeten immers correct zijn. De eerste drie jaar is die taak voorbehouden voor bedrijfsrevisoren. Later kunnen daar nog andere aanbieders van assurance-diensten bijkomen.
Voor kmo's geldt deze assurance-verplichting niet! Grote bedrijven die je duurzaamheidsrapport opvragen, mogen niet eisen dat je de inhoud ervan ook door een revisor laat valideren! Je moet dat rapport, dat je op basis van de vrijwillige standaarden opstelt, uiteraard wel in eer en geweten zo correct mogelijk opmaken.
Uiteraard mag je je duurzaamheidsrapport wel vrijwillig door een revisor laten valideren (maar die doet dat uiteraard niet gratis). Je kan dat overwegen als je bijvoorbeeld een belangrijke klant in het kader van een groot contract echt wil overtuigen, en bereid bent die extra kost erbij te nemen.
Hoe duurzaam is jouw onderneming?
Ontdek het in 5 minuten met onze checklist.
Wil je weten waar jouw onderneming staat op vlak van duurzaamheid? Met onze laagdrempelige duurzaamheidscheck krijg je snel inzicht in je sterktes en werkpunten. Je ontvangt meteen een overzicht én een prioriteitenlijst waarmee je concreet aan de slag kunt. Een eerste stap richting een toekomstgerichte onderneming.
