Hervorming van de investeringsaftrek vanaf 1 januari 2025
Als zelfstandige of als vennootschap kan je voor bepaalde investeringen het fiscaal voordeel van de investeringsaftrek toepassen. Je mag dan een bepaald percentage van de investering aftrekken van de belastbare winst. Daardoor zal je minder belasting moeten betalen zodat er meer geld in het bedrijf blijft om te ondernemen. Je kan dit in de loop van het jaar reeds mee in rekening nemen bij het plannen van de voorafbetalingen zodat er meteen een positieve impact is op de kaspositie (je hoeft dus niet te wachten op een teruggave van belastingen, circa 2 jaar later).
Of een investering recht geeft op investeringsaftrek en voor welk percentage, hangt onder meer af van de hoedanigheid van de investeerder (zelfstandige, kleine resp. grote vennootschap) alsook de aard van de activa waarin geïnvesteerd wordt (bv. ‘groene investeringen’).
Voor vaste activa die sedert 1 januari 2025 zijn verkregen of tot stand gebracht, werd de investeringsaftrek grondig gewijzigd met als hoofddoel het investeringsklimaat te ondersteunen en de groene energietransitie te faciliteren. Door te investeren in moderne technologieën en infrastructuur kan je als land- of tuinbouwer jouw bedrijf efficiënter en duurzamer maken. Het stelsel is grondig op de schop gegaan; voortaan blijven er nog 3 categorieën van investeringsaftrek over.
De basisaftrek
De basisaftrek is de standaard investeringsaftrek die van toepassing is op een breed scala aan investeringen. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe machine. De basisaftrek staat enkel open voor zelfstandigen en kleine vennootschappen.
Het tarief van de basisaftrek werd met de hervorming verhoogd van 8% naar 10%. Voor zgn. ‘digitale investeringen’, met name investeringen in digitale betalings-, facturatie-, boekhoud- en CRM-systemen, e-commerce en cyberveiligheid, stijgt het basistarief zelfs naar 20%. Ook de oude investeringsaftrek voorzag in een verhoogd tarief voor bepaalde digitale investeringen. De lijst van 'digitale vaste activa' die in aanmerking komen voor het verhoogde tarief van de basisaftrek werd vastgelegd bij koninklijk besluit en is ruimer dan voorheen.
Aan de bestaande uitsluitingsgronden (activa die geen recht geven op investeringsaftrek) wordt nu een nieuwe uitsluiting toegevoegd, met name voor “vaste activa gebaseerd op of die gebruikmaken van voor het milieu en klimaat schadelijke stoffen, met uitzondering van de vaste activa waarvoor er geen economisch vergelijkbaar koolstofemissievrij alternatief is". De zgn. ‘klimaat- en milieu-uitsluitingslijst’ werd vastgesteld bij koninklijk besluit.
De verhoogde (groene) thematische aftrek
Een aantal van de vroegere verhoogde aftrekken worden voortaan ondergebracht in de verhoogde thematische aftrek. Die bedraagt 40% voor zelfstandigen en kleine vennootschappen. Voor grote vennootschappen bedraagt het tarief 30% (de nieuwe regering overweegt dit op te trekken naar 40%).
Om in aanmerking te komen, moet de investering tot één van de volgende vier thema’s behoren: (1) investeringen in efficiënt energieverbruik en hernieuwbare energie; (2) investeringen in koolstofemissievrij vervoer; (3) milieuvriendelijke investeringen en (4) ondersteunende digitale investeringen, met name aanschaffingen van digitale vaste activa ter ondersteuning van de bovenvermelde investeringen. Voor de eerste drie thema’s werden intussen lijsten opgesteld.
Voor de ‘energie-investeringslijst’ gelden ook nog de volgende bijkomende voorwaarden: (1) de terugverdientijd van de investering mag niet korter zijn dan drie jaar; (2) op enkele uitzonderingen na moet de investering het voorwerp uitmaken van een voorafgaande energiestudie of -audit en (3) de Internal Rate of Return (IRR) mag niet hoger zijn dan 13 %. Die laatste voorwaarde geldt enkel voor grote vennootschappen.
Een belangrijk aandachtspunt, in het bijzonder voor land- en tuinbouwbedrijven, is dat de verhoogde thematische aftrek enkel wordt toegepast op vaste activa waarvoor geen gewestelijke steun wordt aangevraagd, behalve in de gevallen die door de Koning worden bepaald. Op heden is er nog geen lijst beschikbaar van uitzonderingen. Tot het zover is zullen investeringen waarvoor gewestelijke steun wordt gevraagd niet in aanmerking komen. Plan je investeringen die bijvoorbeeld recht geven op VLIF-subsidies, bekijk dan samen met je accountant wat het meest voordelig is.
De technologie-aftrek
De derde categorie van de hervormde investeringsaftrek betreft de technologie-aftrek die wordt verleend voor octrooien en vaste activa die worden gebruikt ter bevordering van het onderzoek en de ontwikkeling van nieuwe producten en toekomstgerichte technologieën die geen effect hebben op het leefmilieu of die beogen het negatieve effect op het leefmilieu van bestaande producten en technologieën zoveel mogelijk te beperken. Het toepassingsgebied van deze maatregel doet sterk denken aan de verhoogde investeringsaftrek voor octrooien en voor milieuvriendelijke investeringen in onderzoek en ontwikkeling onder de oude regeling. Voor de technologie-aftrek heeft de belastingplichtige de keuze tussen een eenmalige aftrek aan 13,5% dan wel een gespreide aftrek aan 20,5%.
Overdraagbaarheid
Voor zelfstandigen is de basisaftrek (ook de verdubbeling voor digitale investeringen) die bij gebrek aan voldoende winsten of baten niet kan worden gebruikt, onbeperkt in de tijd overdraagbaar. In de vennootschapsbelasting kan je deze aftrek maar slechts één jaar overdragen. De andere investeringsaftrekken zijn onbeperkt overdraagbaar in zowel de personen- als de vennootschapsbelasting. De nieuwe regering overweegt om komaf te maken met de beperkte overdraagbaarheid van de basisaftrek.
Conclusie
Naast de vergroening van de economie had de hervorming van de investeringsaftrek als doel om de regelgeving te vereenvoudigen. De hervorming maakt weliswaar een einde aan de wirwar van kwalificerende investeringen en jaarlijks wisselde percentages, maar in ruil krijgen we eindeloze lijsten van kwalificerende investeringen. De nieuwe voorwaarden inzake energiestudie of -audit en de IRR verhogen de complexiteit. Indien je belangrijke investeringen plant, betrek dan tijdig je accountant.
