Wat heeft de hervorming van het verenigingsrecht in petto voor social profit?

Johanna Waelkens
Zakelijk-juridisch advies

Na het insolventierecht en het ondernemingsrecht wordt ook het verenigingsrecht hervormd. Welke hervormingen staan uw VZW nu te wachten?

Zowel het verenigingsrecht als het vennootschapsrecht, krijgt een grondige opfrissing door de invoering van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (afgekort WVV). Welke hervormingen staan uw VZW nu te wachten?

Vooraf nog dit: voor bestaande VZW’s ligt het moment waarop de nieuwe wet van kracht wordt op begin 2020. U heeft echter nog tot 2024 de tijd om uw statuten aan te passen. Vanaf dan gebeurt er een automatische omzetting. Uitzondering vormt de regeling i.v.m. de toegelaten activiteiten: die wordt zonder statutenwijziging pas in 2029 van toepassing.

The bigger picture

De aanpassingen aan het verenigingsrecht kaderen binnen een grotere hervorming, die ook al aanleiding gaf tot:

Wat betekent dit voor u in de praktijk?

1. Van verbod op winstoogmerk naar verbod op winstuitkering

Ongetwijfeld de meest belangrijke aanpassing in de nieuwe regelgeving omtrent VZW’s, ligt in het nieuwe onderscheid tussen vennootschappen en VZW’s: dit is niet langer het winstoogmerk, maar wel het winstuitkeringsoogmerk. Volgens het nieuwe recht mag een VZW onbeperkt economische activiteiten verrichten, op voorwaarde dat ze de winst die hieruit voortvloeit niet uitkeert. Deze winst moet het belangeloos doel van de organisatie ten goede komen. Het uitkeringsverbod, dat onder het oude recht reeds bestond, gaat ver en doelt zowel op rechtstreekse (bv. door betaling van een soort “dividend”) als op onrechtstreekse uitkeringen (bv. door betaling van een niet-marktconforme bestuurdersvergoeding).

De “vereniging zonder winstoogmerk” wordt dus in feite een “vereniging zonder winstuitkering”. Wat de concrete gevolgen zullen zijn van deze verandering op fiscaal vlak, op vlak van subsidies en op vlak van de mogelijke inzet van vrijwilligers, valt nog af te wachten.

Wenst uw VZW onbeperkt economische activiteiten te verrichten? Dan is een statutenwijziging noodzakelijk. Zo niet, zal deze mogelijkheid pas in 2029 voor u openliggen. Neem contact op met uw SBB-adviseur voor meer informatie.

2. Analogie VZW’s – vennootschappen

De grens tussen VZW’s en vennootschappen (allebei “ondernemingen”) wordt kleiner ten gevolge van de hervormingen. Beide rechtsvormen worden nu beschreven in één wetboek. Een aantal regels voor vennootschappen worden ook van kracht voor VZW’s. We denken dan bijvoorbeeld aan de mogelijkheid voor het bestuur om besluiten schriftelijk te nemen, zonder dat er een effectieve vergadering plaats hoeft te vinden of aan de toepassing van de belangenconflictregeling voor (grote) VZW’s.

3. Digitalisering

Daarnaast doet de digitalisering haar intrede in het gemoderniseerde verenigingsrecht. U zal in de statuten de website en/of het e-mailadres van de VZW kunnen opnemen. Bovendien zal de communicatie met leden en bestuurders elektronisch kunnen worden gevoerd.

Vragen over de impact op uw vzw?

Speel op safe en contacteer ons Kennisplatform Social Profit. We helpen u graag verder!