Vergunningen grondwaterwinningen en drainages: nieuwigheden vanaf 8 april 2025

Grondwaterwinningen

• De geldigheidsduur van een vergunning voor een grondwaterwinning wordt beperkt tot maximaal 20 jaar.
  • Vergunningen vanaf 6 oktober 2024: vergunning maximaal 20 jaar
  • Vergunning afgeleverd voor 6 oktober 2024:
    • Als afgeleverd voor bepaalde duur: blijft oorspronkelijke duur (max. 20 jaar)
    • Als afgeleverd voor onbepaalde duur: wordt 20 jaar na datum vergunning
    • Controleer eigen vergunning en vraag tijdig een hervergunning aan! 
• Debietmeters voor grondwaterwinningen zijn verplicht voor iedereen, ook als het gaat over niet-ingedeelde (particuliere) grondwaterwinning. Bovendien verlaagt het indelingscriterium voor niet-ingedeelde particuliere grondwaterwinningen van 500m³ per jaar naar maximaal 150 m³ per jaar. 
• Daarnaast ben je verplicht de tellerstanden van elke grondwaterwinning op 1 januari en 31 december te noteren in een register. In de code van goede praktijk (opgesteld door VITO i.s.m. VMM) is het vanaf nu bovendien verplicht de tellerstanden van elke grondwaterwinning om de 3 maanden te controleren en bij te houden in het technisch dossier.
• Vanaf 1 juli 2025 heerst het verbod op aanleg van vergunningsplichtige grondwaterwinningen als ze geheel of gedeeltelijk gelegen zijn in ruimtelijk kwetsbaar gebied én niet verenigbaar zijn met de bestemmingsvoorschriften.
• In of in de buurt van VEN-gebieden is het dieptecriterium verlaagd tot 0 meter waardoor elke grondwaterwinning in dit gebied vergunningsplichtig wordt.

Draineringen

Een drainage is het gravitair capteren en afvoeren van grond- of bodemwater via een ondergrondse constructie. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen historische drainering, bestaande drainering en nieuwe drainering. 

De klasse indeling wijzigt in 2 stappen: de eerste drie jaar na publicatie en in een tweede fase vanaf 26 september 2027.

Vanaf 8 april 2025 zal het volgende wijzigen: 

• Historische draineringen zijn draineringen aangelegd voor 1 mei 1999. Indien deze niet gemeld werden voor 7 oktober 2022, dan kan er nu een melding klasse 3 worden aangevraagd
• Bestaande draineringen zijn draineringen aangelegd na 1 mei 1999 en voor 7 oktober 2022. Concreet zullen die drainages die geakteerd werden uiterlijk 7 oktober 2022 meldingsplichtig blijven, ongeacht hun ligging. Indien zij niet gemeld werden uiterlijk 7 oktober 2022, dan dient er een melding klasse 3 te gebeuren. 
• Nieuwe draineringen zijn draineringen aangelegd na 7 oktober 2022. 

Vanaf 26 september 2027, de tweede fase, zal het volgende wijzigen: 

• Historische draineringen die gelegen zijn binnen de 500 m van SBZ-H (Speciale Beschermingszone – Habitatrichtlijngebieden) zullen een klasse 2 vergunning moeten aanvragen.
• Bestaande en nieuwe draineringen: vanaf 26 september 2027 dient een klasse 2 aangevraagd te worden indien die op minder dan 500 meter van SBZ-H, SBZ-V, VEN valleigebied of vallei- en brongebied gelegen zijn.

Op aaneengesloten percelen voor landbouwdoeleinden met een oppervlakte van 50 hectaren of meer zijn drainages vergunningsplichtig klasse 1. In dit geval moet je ook een aanvraag indienen. 

Peilgestuurde drainage

Vanaf 1 juli 2025 moet de afvoer van bodem- en grondwater gestuurd en stopgezet kunnen worden. Dit voor draineringen aangelegd vanaf 1 juli 2025 of volledig hernieuwd na 1 juli 2025. Peilgestuurde drainages zullen in bepaalde afgebakende gebieden verplicht worden.