Vanaf 2026: beschermingsstroken langs waterlopen verplicht op meer percelen
Vanaf 2026 worden de regels rond beschermingsstroken langs waterlopen strenger. Deze aanpassingen vloeien voort uit MAP7 en zijn opgenomen in de conditionaliteit van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Hoewel de basisregels al in 2025 van kracht gingen, worden ze in 2026 verder verfijnd en uitgebreid. Als landbouwer is het belangrijk om deze veranderingen goed te begrijpen, want ze hebben een directe impact op het gebruik van je percelen.
Waarom belangrijk?
Vanaf 2026 moet je naast alle blauwe VHA-waterlopen op je perceel een beschermingsstrook van 3 meter of 5 meter aanleggen met een buffergewas. Vanaf 1 januari moet de correcte breedte aanwezig zijn bij inzaai van de hoofdteelt. Voor eventueel ecoregelingen en wintergewassen moet deze beschermingsstrook al in het najaar 2025 aangelegd worden.
Wat blijft hetzelfde?
Voor roze waterlopen verandert er niets en moet je dus ook geen beschermingsstrook aanleggen. Langs roze waterlopen moet je een 1 meter teeltvrije, 1 meter fytovrije en 5 meter bemestingsvrije zone respecteren.
Bron figuur: VLM
Wat verandert er in 2026?
Voor percelen die grenzen aan blauwe waterlopen uit de Vlaamse Hydrografische Atlas (VHA) zijn er wel wijzigingen. Vanaf 2026 moet op elk perceel langs zo’n waterloop een beschermingsstrook aanwezig zijn van 3 of 5 meter breed. De breedte van die strook hangt af van de ligging, het gebiedstype en de aard van de teelt.
- 5 meter brede beschermingsstrook:
- Alle percelen in groene bestemmingen en SBZ-Habitatrichtlijngebieden, ongeacht teelt of gebiedstype.
- In gebiedstype 2 en 3 bij nitraatgevoelige teelten, ook in agrarisch gebied.
- Samenstelling: 1 meter teeltvrije zone + 4 meter bufferteelt.
- 3 meter brede beschermingsstrook:
- Voor niet-nitraatgevoelige teelten in alle gebiedstypes (ligging niet in groene bestemming of SBZ-H)
- Voor nitraatgevoelige teelten in gebiedstype 0 en 1 (ligging niet in groene bestemming of SBZ-H)
- Samenstelling: 1 meter teeltvrije zone + 2 meter bufferteelt.
Let op: in het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) en op hellingen geldt een bemestingsvrije zone van 10 meter, ongeacht de andere voorwaarden.
Wat mag (niet) op een beschermingsstrook?
| Teelt | Bewerkingen | GBM | Bemesting |
|---|---|---|---|
|
Wel:
|
Wel:
|
Wel:
|
Wel:
|
|
Niet: /
|
Niet:
|
Niet:
|
Niet:
|
Wanneer moet de beschermingsstrook aanwezig zijn?
Het is belangrijk dat de correcte breedte van de beschermingsstrook overeenkomstig de hoofdteelt vanaf 1 januari aanwezig is. De hoofdteelt bepaalt dus de breedte voor héél het jaar tot en met 31 december. Er is een uitzondering: als de nateelt overwintert en aangehouden wordt als hoofdteelt het volgende jaar, dan mag bij aanleg de breedte van de beschermingsstrook conform die hoofdteelt aangelegd worden in het najaar.
Welke ecoregelingen kan je als actieve landbouwer aangaan?
Vanaf 2026 kan je in kader van de beschermingsstroken kiezen om vrijwillig deel te nemen aan de nieuwe ecoregelingen langs blauwe waterlopen. Ofwel kan je kiezen voor de ecoregeling beheer bufferstrook langs waterloop met klepelmaaier (1000 euro/ha) of voor de ecoregeling beheer bufferstrook langs waterloop met afvoer van maaisel (1.250 euro/ha). Aan elke ecoregelingen zijn specifieke voorwaarden gekoppeld. Raadpleeg hiervoor zeker de website van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
Naast deze nieuwe ecoregelingen bestaan de ecoregeling grasbufferstrook erosie (1.025 euro/ha), grasbufferstrook langs kwetsbare landschapselementen (1.025 euro/ha) en bufferstrook met bloemenmengsel (1.745 euro/ha) ook nog. Let wel op, deze kan je vanaf 2026 niet meer langs blauwe waterlopen afsluiten.
Tot slot
De beschermingsstroken moeten correct aangeduid worden in de verzamelaanvraag in het voorjaar. Ze tellen niet mee voor de bemestingsruimte. Door tijdig je percelen aan te passen en de regels correct toe te passen, vermijd je sancties en draag je bij aan een betere waterkwaliteit.
Bekijk het webinar over beschermingsstroken
Tijdens dit webinar lichten we toe wanneer en waar beschermingsstroken verplicht zijn, welke breedtes gelden en wat wel en niet mag binnen deze zones. Bovendien zijn er twee nieuwe ecoregelingen beschikbaar waar je vrijwillig kan aan meedoen.
Heb je vragen?
Aarzel dan niet om contact op te nemen met je SBB-kantoor of je SBB-consulent. Wij helpen je graag verder.
