Beperk je aansprakelijkheid via je algemene voorwaarden

Aansprakelijkheid als ondernemer en consumentenbescherming

De voorbije jaren werden verschillende wetten die van toepassing zijn op ondernemers gemoderniseerd. Daarbij werden onder andere de regels inzake aansprakelijkheid en consumentenbescherming gewijzigd. Deze items komen vaak aan bod in de algemene voorwaarden (of de standaardcontracten) die een onderneming in haar relaties met klanten hanteert. Het is dan ook van groot belang je via die algemene voorwaarden zo goed mogelijk in te dekken tegen aansprakelijkheidsvorderingen én tegen wanbetalers.

Wat houdt je aansprakelijkheid als ondernemer precies in?

1.    Je eigen aansprakelijkheid

Sluit jij (of je vennootschap) een contract af met een klant, dan ben je verantwoordelijk voor de correcte uitvoering daarvan. Dat is de zogenaamde contractuele aansprakelijkheid. Lijdt je klant schade doordat jij het contract niet goed uitvoert, dan moet je die schade vergoeden.

Daarnaast bestaat er ook nog een ‘buitencontractuele aansprakelijkheid’ of algemene zorgvuldigheidsnorm, die inhoudt dat iedereen aansprakelijk is voor de schade die hij door zijn fout aan een ander veroorzaakt, los van enig contract. 

Wat de schade naar aanleiding van de uitvoering van het contract betreft, kon je klant zich vroeger enkel op de contractuele aansprakelijkheid beroepen, en niet op de buitencontractuele aansprakelijkheid.

Sinds 1 januari 2025 kan je klant zich echter, wanneer hij schade geleden heeft ten gevolge van de niet-correcte uitvoering van het contract, zowel op de contractuele als op de buitencontractuele aansprakelijkheid beroepen. Hij heeft met andere woorden een extra optie gekregen om jou aan te vallen.

2.    De aansprakelijkheid van (onder andere) je personeel

Voer je dat contract niet zelf uit maar laat je dat doen door een ‘hulppersoon’, bijvoorbeeld een onderaannemer, een bestuurder van je vennootschap of een werknemer, dan kon je klant die vroeger niet persoonlijk aanspreken. Hij kon enkel jou (of je vennootschap), met wie hij rechtstreeks het contract afgesloten had, aanspreken. 

Sinds 1 januari 2025 kan je klant ook de ‘hulppersoon’ die het contract voor jou (mee) uitgevoerd heeft, aanspreken wanneer hij een fout begaan heeft. Een werknemer kan evenwel slechts aangesproken worden in geval van bedrog, zware schuld, of een herhaalde lichte fout.

Wat als je particuliere klant niet op tijd betaalt?

Vroeger kon je in je algemene voorwaarden allerlei regels opnemen in verband met betalingstermijnen en schadebedingen voor het geval je particuliere klant (‘consument’) niet op tijd betaalde. Je was redelijk vrij in het opstellen van die voorwaarden en kon dus best streng zijn.

Sinds 1 januari 2025 worden consumenten echter beter beschermd wanneer ze niet tijdig betalen. Zo moet je sowieso een betalingstermijn van minstens 14 dagen toestaan, moet een eerste herinnering altijd kosteloos zijn, kan je slechts een beperkt bedrag aan nalatigheidsinteresten vorderen en moet je een plafond voor forfaitaire schadevergoedingen respecteren.

Hoe dek je je optimaal in via je algemene voorwaarden?

Je kan in je algemene voorwaarden opnemen dat je enkel op basis van je contractuele aansprakelijkheid aangesproken kan worden, en niet op basis van je buitencontractuele aansprakelijkheid. Je moet dat wel klaar en duidelijk in je algemene voorwaarden zetten, en deze ook aan je klant overmaken.

Je kan in je algemene voorwaarden opnemen dat je klant zich bij een eventuele schade die hij zou lijden door de niet-correcte uitvoering van de overeenkomst, enkel tot de onderneming kan richten, en niet tot andere partijen (onder andere je personeel) die de overeenkomst (gedeeltelijk) uitgevoerd hebben.

Let op 1! De aansprakelijkheid van een bestuurder van een vennootschap kan eveneens in de algemene voorwaarden beperkt worden, maar niet in dezelfde mate als voor een werknemer!

Let op 2! Staan er in je algemene voorwaarden strengere regels met betrekking tot wanbetaling dan wat de wetgeving oplegt, dan zal je deze niet meer kunnen toepassen.

Tip. Laat je algemene voorwaarden door je juridisch adviseur nakijken en indien nodig aanpassen, zodat de afspraken die je erin vermeldt rechtsgeldig zijn en je in geval van wanbetaling door je klant zeker recht hebt op een zo hoog mogelijke schadeloosstelling.