Antwoorden van kapitaal belang: zo bouw je aan een strategie

Je strategie expliciet maken

Over het belang van strategie zijn al onze tafelgenoten het eens. Zonder strategie loop je opportuniteiten mis om te verbeteren en te groeien. Ook helpt een duidelijke strategie om medewerkers en geldschieters te overtuigen. Toch is niet iedereen er in dezelfde mate mee bezig. Op onze openingsvraag: ‘Hoe strategisch werk je vandaag op een schaal van 1 tot 10?’ variëren de antwoorden van 2 tot 9.

“Onze markt is enorm flexibel”, zegt de ondernemer die 2 antwoordde. “Dat maakt het moeilijk om ver vooruit te denken. Wij moeten vooral wendbaar zijn om voortdurend op nieuwe vragen en regelgeving in te spelen.” De ondernemer die 9 antwoordde, herbekijkt zijn strategie halfjaarlijks. “Strategie en flexibiliteit hoeven elkaar zeker niet tegen te spreken.”

De meeste antwoorden liggen in het midden. “Ik heb wel strategische kennis, maar die is niet gedocumenteerd. Alles is impliciet.” Of: “Ik maak wel keuzes, maar niet voor een langere termijn.” Op de vraag waarom niet, antwoorden de ondernemers eerlijk: “Ik weet niet goed hoe.” En ook: “Ik ben te veel bezig met het operationele.”

“Een strategie moet je vooral expliciet maken”, zegt transitiecoach bij Ameleo Erwin Driesen. “Met een overzichtelijk strategieverhaal creëer je duidelijke doelen voor jezelf en voor je medewerkers.”

Hoe begin je eraan?

Strategie hoeft geen lange, zware oefening te zijn, vindt een tafelgenoot. “Ik noteer jaarlijks tussen Kerst en Nieuwjaar wat ik het voorbije jaar gedaan heb en wat ik het volgende jaar wil doen. Met mijn bedrijf, maar ook voor mezelf. Hoe je het doet, maakt niet uit. Het is vooral belangrijk dat je even stilstaat. Dat kan zelfs dagelijks, tijdens het tandenpoetsen. Dat is niet enkel goed voor je gebit, het dwingt je ook om eens twee minuten in de spiegel te kijken.”

“Of je het nu jaarlijks, halfjaarlijks of dagelijks doet, maakt niet veel uit”, zegt Erwin. “Dat hangt af van je bedrijf. Maar voorzie wel een vast ritme en een stramien. Anders komt het er niet van.”

Wat zet je erin?

“Ik gaf vorig jaar advies aan bestuurders van kmo’s die niet goed in hun vel zaten. Hun bedrijf groeide, waardoor ze zich vooral met administratie moesten bezighouden. Maar daarvoor waren ze natuurlijk geen ondernemer geworden. Een goede strategie begint met de vraag wat je wil bereiken. Vervolgens deel je het antwoord op in haalbare stukken. Dat heeft hen geholpen om hun focus terug te vinden.”

“Ik zie soms dat klanten enkel financiële doelen opnemen in hun strategie”, zegt SBB-ondernemerscoach Yves Van Osselaer. “Maar een financieel resultaat is veeleer een gevolg van beleidsbeslissingen die je neemt. Ik raad altijd aan om kwalitatieve doelen voorop te stellen.”

“In mijn strategie komt geen enkel cijfer voor”, antwoordt een ondernemer. Wel ‘ik wil deze technologie implementeren’, ‘ik wil deze service kunnen aanbieden’.” Een andere deelnemer doet aan scenarioplanning. “Wij zitten in een groeimarkt, maar ook de regelgeving rond onze producten groeit enorm. Investeren we nog in een verpakkingsmachine of verbiedt de overheid volgend jaar die activiteit? Door die verschillende scenario’s uit te tekenen, scheppen we duidelijkheid voor onszelf en voor onze medewerkers.”

Een andere ondernemer beaamt: “Als consultant begeleid ik vooral start-ups in de techsector. Volgende week kan hun activiteit worden overgenomen door AI. Naast scenario’s A en B zorg ik ook voor een scenario C: zorg dat je iets compleet anders kan doen.”

Strategie uitvoeren = strategie aftoetsen

Aan een strategie die gewoon op papier staat, heb je natuurlijk weinig. Je moet ze ook uitvoeren. “Maar zodra je daaraan begint, ontdek je vaak dat de neuzen niet in dezelfde richting staan. Je strategie helpt dan om uit te leggen waarom je medewerkers iets zouden doen, om hen mee te krijgen in je droom.”

Het is geen eenrichtingsverkeer. “Door je personeel te betrekken, vergroot je het draagvlak en mis je geen blinde vlekken. Daarom helpt het om je strategie voortdurend af te stemmen met je medewerkers en klanten. Anders wordt je strategie al snel een SWOT: Strategic Waste Of Time.”

Wat met grotere bedrijven, waar je onmogelijk met iedereen kan overleggen? “Ik vrees voor afgunst bij wie niet is uitgenodigd”, geeft een ondernemer toe. “Werk met beslissingsniveaus”, antwoordt ondernemerscoach Yves. “Je betrekt het middenmanagement, zij vragen eerst input aan hun teams. Zo voelt iedereen zich gehoord.”