Nieuwe regels rond “agrarisch gebied met ecologisch belang” (AGEB)
Agrarisch gebied met ecologisch belang – afgekort AGEB, ook agrarisch gebied met ecologische waarde (AGEW) genoemd – is een bestemmingscategorie die voorkomt in gewestplannen en in ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP’s). In het verleden werd AGEB veelal afgebakend in bestaande valleigebieden. In recentere ruimtelijke uitvoeringsplannen krijgen ook waardevolle graslanden de bestemming “AGEB”.
Wat verandert er met het Verzameldecreet Omgeving van 2026?
1. Ook AGEB uit een RUP is voortaan ruimtelijk kwetsbaar gebied
Het Verzameldecreet Omgeving werkt vooreerst een oude onvolkomenheid in de regelgeving weg. AGEB dat via een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) is aangewezen, was vóór 20 augustus 2026 géén ruimtelijk kwetsbaar gebied, terwijl dezelfde bestemming aangewezen via een gewestplan dat wel was.
Vanaf 20 augustus 2026 verdwijnt dat verschil: ook AGEB dat is aangeduid via een RUP is ruimtelijk kwetsbaar gebied. Dit geldt niet enkel voor toekomstige RUP’s, maar ook voor bestaande RUP’s.
2. In AGEB kunnen teeltbeperkingen worden opgelegd
Daarnaast voert het Verzameldecreet Omgeving een decretale rechtsgrond in voor AGEB. Er wordt nu decretaal voorzien dat AGEB een subcategorie is van de gebiedsaanduiding “landbouw”. AGEB is nog steeds bestemd voor beroepslandbouw, maar niet meer “in hoofdzaak”.
In AGEB geldt dus een “nevengeschiktheid” tussen landbouw en natuur: ook instandhouding, ontwikkeling en herstel van natuur en landschap zijn in deze gebieden mogelijk. Bovendien kunnen aan de uitoefening van de beroepslandbouw “randvoorwaarden” (lees: teeltbeperkingen) worden gesteld met het oog op de instandhouding of het herstel van de natuur, het natuurlijk milieu en de landschapswaarden.
Gevolgen in de praktijk
Beperking van de zonevreemde basisrechten en van de vrijstellingsmogelijkheden
De kwalificatie als ruimtelijk kwetsbaar gebied heeft gevolgen voor de uitoefening van zonevreemde basisrechten Herbouwen en uitbreiden van zonevreemde woningen en zonevreemde constructies is niet vergunbaar in ruimtelijk kwetsbaar gebied. Verbouwen is er wel vergunbaar.
Diverse vrijstellingen uit het Vrijstellingenbesluit gelden bovendien niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied. Een schuilhok voor weidedieren plaatsen in AGEB is bijvoorbeeld niet mogelijk zonder vergunning.
Teeltbeperkingen
De mogelijkheid om randvoorwaarden te stellen aan de uitoefening van de beroepslandbouw impliceert dat er in AGEB “teeltbeperkingen” kunnen worden opgelegd, bijvoorbeeld een verbod op maïs of een verbod op het scheuren van grasland.
Vragen?
Heb je vragen over de AGEB, eventueel ook in het kader van de opmaak van een RUP? Aarzel niet om contact op te nemen met jouw SBB-adviseur.
