Kapitale vragen: drie inzichten rond onzekerheid en verandering

Onzekerheid is eigen aan ondernemerschap

Alle deelnemers waren het erover eens: onzekerheid hoort bij ondernemen, ook al verschilt de manier waarop verschillende ondernemers dat concreet ervaren. Voor sommigen is onzekerheid een constante, omdat veranderingen in regelgeving en marktschommelingen eigen zijn aan hun sector.  

Een deelnemer uit de landbouwsector vertelt: “In onze sector is er continu verandering van Europese regels. Bovendien werken we met de natuur: die evolueert altijd.” Voor anderen komt de maatschappelijke context vandaag sterker naar binnen dan vroeger. “Wij voelen veel meer wat er in de buitenwereld gebeurt dan vijf jaar geleden”, zegt de bestuurder van een communicatiebedrijf. “Eén geopolitieke schok, en bij beursgenoteerde klanten gaan de budgetten meteen dicht.” 

Niet enkel hoe ondernemers vandaag onzekerheid ervaren, maar ook hoe ze ermee omgaan blijkt verschillend. Sommigen volgen de wetgeving of sectorontwikkelingen op de voet. Anderen kiezen bewust voor terughoudendheid. “Ik probeer altijd 5 jaar vooruit te kijken, maar geen 10 of 15 jaar”, zegt een deelnemer. “De soep wordt nooit zo heet gegeten als ze geserveerd wordt”, zegt een andere. 

Eén ding is in elk geval duidelijk: in essentie draait omgaan met onzekerheid niet om grip krijgen op de buitenwereld, maar wel op je binnenwereld. Niet om veranderingen en onzekerheden te beperken, maar wel om werkbare manieren te ontwikkelen om ermee om te gaan. Om bewust te kiezen wat je binnenlaat, wat je negeert, en wanneer je schakelt. Aan onze rondetafel kwamen daar alvast drie interessante inzichten uit naar voren.  

1. Regels, ruis en realiteit

Nieuwe, veranderende of onduidelijke regelgeving werd door alle deelnemers van ons rondetafelgesprek als een uitdaging beschouwd. Aan voorbeelden was er geen gebrek: van auteursrechten, over meerwaardebelasting tot administratieve verplichtingen. “De overheid is de meest onbetrouwbare partner om mee samen te werken”, vat een van de ondernemers het samen.  

Thema’s die in de media besproken worden, zorgen vaak voor extra onrust. Johanna Waelkens, juriste en productmanager legal consulting bij SBB verduidelijkt: “Veranderende wetgeving is uitdagend voor ondernemers. Zeker omdat er vaak over wordt gecommuniceerd vóór de wet van kracht wordt. Het is dan ook belangrijk dat je een onderscheid maakt tussen een wetsvoorstel, berichten in de media en een finale wet. Je moet niet op die laatste wachten om actie te ondernemen, maar laat je ook niet gek maken door mediaruis.” 

“Ik raad ondernemers steeds aan om van zoveel mogelijk thema’s iets te weten, maar zich enkel grondig te verdiepen in zaken die voor hen echt belangrijk zijn”, zegt Johanna Waelkens. “Je moet weten waar de alarmbellen zitten, maar tegelijk ook kunnen loslaten en op de kennis van anderen vertrouwen. Anders kom je niet meer aan je corebusiness toe.”  

2. Tussen intern kompas en extern advies  

Alle ondernemers aan onze rondetafel doen vroeg of laat beroep op een extern adviseur. Dat is vooral het geval voor juridische, fiscale, financiële en administratieve verplichtingen die gespecialiseerde expertise vragen, al spelen ook persoonlijke voorkeuren mee. “Ik probeer in alle domeinen van mijn onderneming de vinger aan de pols te houden”, vertelt een deelnemer. “Ik beperk me vooral tot mijn eigen sterktes”, vertelt een andere. “Fiscaliteit is mijn ding niet, daarvoor vertrouw ik op mijn accountant.”  

Waar de ondernemers aan onze rondetafel het wel over eens zijn, is dat ‘het beste advies’ niet bestaat. “Iedereen geeft advies vanuit zijn eigen perceptie en interpretatie”, vertelt een deelnemer. “Er is geen consensus in de wereld over wat de beste manier van ondernemen is”, vult Raf Dom, CEO van SBB, aan. Net daarom is het belangrijk dat adviseurs zich goed kunnen inleven in de geschiedenis en de context van je onderneming, maar ook goed aansluiten bij de persoonlijkheid en de risicobereidheid van jou als ondernemer.  

Bovendien blijf je als ondernemer verantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissingen. “Daarom moet je met je adviseurs op één lijn zitten over de manier waarop je met risico’s omgaat”, vertelt Raf Dom, CEO van SBB. “Bovendien bepalen de aard en historiek van je bedrijf hoe bruikbaar theoretische kennis is in de praktijk. Investeer daarom zoveel mogelijk in langetermijnrelaties.” 

3. Een zakenrelatie is ook een persoonlijke relatie  

Veranderingen in de buitenwereld kunnen ook druk zetten op je relaties met klanten en partners. Denk aan een klant die ChatGPT gebruikt als juridisch adviseur om de prijs of kwaliteit van je service in vraag te stellen, of landbouwers die hun leveranciers niet tijdig kunnen betalen omdat klimaatverandering hun oogst- en inkomstenmomenten verschuift. 

Op zulke momenten wordt duidelijk dat zakenrelaties nooit objectieve, rationele verhoudingen zijn. “Discussies over de prijs of over niet-betaling zijn vaak gevoed door emotie”, merkt een deelnemer op. “Dan komt de relatie met de klant altijd centraal te staan”, vult een andere aan. Toch lijken verschillende situaties om een andere aanpak te vragen.  

“Als een klant een factuur in twijfel trekt, ga ik daar niet over in discussie”, vertelt een ondernemer in consumentengoederen. “Je wil als ondernemer niet de reputatie krijgen dat je prijs voor het minste te onderhandelen valt.” Voor ondernemers met langdurige samenwerkingen, is de relatie met de klant de investering van persoonlijke opvolging wel waard. “Als mijn klanten niet tijdig kunnen betalen, ga ik met hen in gesprek en zetten we aflossingstermijnen op papier die voor beide partijen haalbaar zijn”, vertelt hij. “Enkel wie deze afspraken niet nakomt, breng ik voor de rechtbank.” 

De conclusie van deze rondetafel is in ieder geval duidelijk: ondernemen is continu een evenwicht zoeken: tussen ruis en realiteit, tussen je intern kompas en externe adviezen, tussen korte- en langetermijnacties én gevolgen. Welke rol digitale evoluties daar bovendien in hebben te spelen? Dat bespraken we tijdens een andere rondetafel.