“We moeten onze lokale voedselproductie weerbaarder maken”
Van nuluitstoot over circulaire productie tot sociale verantwoordelijkheid: duurzaamheid heeft veel facetten. Bovendien is de balans tussen productiviteit en duurzaamheid moeilijk in veel sectoren. Voor onze lokale voedselproductie ziet Joris Relaes, administrateur-generaal van ILVO, heil in alternatieve verdienmodellen.
Het volledige interview met Joris Relaes lees je in het SBB-rapport ‘Het jaar van de focus’. Daarin stellen we scherp op vijf thema’s die je tijd echt waard zijn.
Ingrijpen op plantniveau
ILVO onderzoekt hoe we in Vlaanderen op een klimaatvriendelijke manier aan landbouw kunnen doen. De sector gebruikt 45% van de totale grondoppervlakte. Die schaarse open ruimte delen landbouwers met alle burgers. Joris Relaes: “Al die belangen met elkaar verzoenen is een lastige puzzel en veel landbouwondernemers voelen zich verkeerd begrepen. De boerenprotesten van de voorbije maanden zijn hier een uiting van.”
Om bemesting, irrigatie en ziektebestrijding gerichter – en dus milieuvriendelijker – aan te pakken, valt vaak de term ‘smart farming’. Joris Relaes: “Nieuwe technologie helpt om de impact op de natuur te verkleinen en de productiviteit te vergroten. We vliegen vandaag al met drones over de akkers om onkruid of insectenplagen te spotten. In plaats van een volledige akker te bemesten, besproeien of irrigeren, zullen agrarische ondernemers uiteindelijk op plantniveau ingrijpen.”
Niet terug naar bokrijklandbouw
De intensieve landbouw in Vlaanderen en Nederland is een bijzonder efficiënt productieapparaat, maar ze legt een sterke druk op milieu en klimaat. Zo voeren we massaal veevoeder in uit Zuid-Amerika om onze Vlaamse veestapel te voeden.
Maar een terugkeer naar de ‘bokrijklandbouw’ is volgens Joris Relaes niet aan de orde om agrarische bedrijven duurzamer te maken. “Om de problemen van de landbouw aan te pakken, moeten we wél beseffen dat het de enige sector is die werkt met levend materiaal. Door de onvoorspelbaarheid vergt dat een unieke aanpak. Denk maar aan waterschaarste of -overvloed, dier- en plantenziektes, uitgeputte bodems enzovoort.”
Technologie én boerenwijsheid
“Met de technologie van vandaag én het omarmen van de boerenwijsheid uit het verleden kunnen we de oplossingen vinden voor morgen”, vervolgt hij. “Zo moeten we de mogelijkheden van mengteelten opnieuw verkennen. Technologie kan dan weer helpen om met minder water, mest of bestrijdingsmiddelen je velden gezond te houden.”
“Enerzijds verwacht ik dat technologie nog veel goedkoper gaat worden”, blikt Joris Relaes vooruit. “Anderzijds zijn nieuwe verdienmodellen noodzakelijk. Dat kan door samen te werken met bedrijven verderop in de keten. Voor producenten die de consument makkelijk kunnen bereiken, zijn ook kortenketeninitiatieven een optie. Bijkomend voordeel: landbouwer en burger leren elkaar opnieuw kennen, zodat de psychologische afstand tussen producent en consument verkleint.”
Benieuwd naar de rest van het interview met Joris Relaes van ILVO?
Je leest het in ons rapport ‘Het jaar van de focus’, samen met inzichten van onder meer Danny Van Assche (Unizo), Matthias Browaeys (Winwinner) en Stijn Bijnens (Cegeka). Samen met SBB-experten stellen ze scherp op vijf thema’s die je tijd echt waard zijn en helpen ze je om focus te houden.
