Hoe vermijd ik schijnzelfstandigheid als freelancer?

sluit popup

In het licht van de corona-problematiek is onze dienstverlening bijgestuurd:

  • Onze kantoren werken met gesloten deuren. Klanten kunnen enkel mits afspraak naar kantoor komen.
  • Onze medewerkers blijven steeds bereikbaar via telefoon, Teams of mail.
  • Indien je documenten wenst binnen te brengen, gebruik hiervoor maximaal onze brievenbussen of tijdens de kantooruren, de boxen die hier speciaal voor voorzien zijn. Deze worden dagelijks meermaals leeggemaakt.
  • Maak maximaal gebruik van ons digitaal platform sbbSLIM om documenten door te sturen. Indien je hier nog niet mee werkt, neem contact met ons kantoor via mail of telefoon. Hier helpen we je graag verder.

Op de hoogte blijven van de laatste maatregelen voor ondernemingen omtrent het coronavirus? Check onze pagina www.sbb.be/corona-info voor meer informatie.

Isabel Dillen
Zakelijk-juridisch advies

Werknemers tewerkstellen kost een pak geld. België behoort zelfs tot de Europese koplopers op dit vlak. Bedrijven gaan noodgedwongen op zoek naar creatieve manieren om de loonkosten te beperken. Schijnzelfstandigheid als alternatieve oplossing bleef lange tijd onder de radar, maar nu wordt hier veel strenger op gecontroleerd  . 

Zelfstandig of schijnzelfstandig: what’s in a name? 

Toegegeven, de grens tussen beide begrippen is dun, en daar wordt snel al eens tegen gezondigd. Misschien is het voor jezelf ook niet duidelijk of je nu wel of niet zelfstandig bent. Alles staat of valt met de vraag of je al dan niet onder gezag werkt bij jouw opdrachtgever. Bij twijfel bieden deze criteria een houvast. Als zelfstandige: 

  • kan je zelf  beslissen hoe je de opdracht uitvoert en hoe je je werk indeelt,
  • sta je niet onder toezicht en wordt je werk niet gecontroleerd, enkel het eindresultaat telt
  • bepaal je zelf hoeveel en wanneer je werkt,
  • werk je voor meerdere opdrachtgevers tegelijk (of je zou dat op z’n minst moeten kunnen),
  • investeer je zelf in materiaal en mensen, 
  • heb je geen vaste inkomensgarantie. 

Werk je als zelfstandige op vaste uren voor een bedrijf? Dat kan. Ook wie volgens een vast uurrooster werkt kan immers zelfstandig zijn. Is er een vermoeden van schijnzelfstandigheid en komt het tot een onderzoek, dan zal de sociale inspectie de verschillende criteria afwegen. 

Hoe vermijd je schijnzelfstandigheid?

Met een waterdicht freelance contract voorkom je al heel wat discussies. In deze blogpost lees je hoe je zo’n overeenkomst opmaakt. Cruciaal hierbij is dat elk vorm van een gezagsrelatie ontbreekt, m.a.w. beide partijen drukken duidelijk de wil uit om op zelfstandige basis samen te werken. Enkele aandachtspunten: 

  • vermijd elementen die eigen zijn aan een arbeidsovereenkomst zoals  , vakantiegeld, tijdelijke verder uitbetaling loon door de opdrachtgever tijdens ziekte en groepsverzekering.
  • investeer in eigen werkmateriaal: aanvaard geen dienst- en kantoormateriaal van je opdrachtgever. 
  • hoed je voor exclusiviteitsclausules: een zelfstandige werkt gewoonlijk voor meerdere opdrachtgevers. 
  • bepaal zelf je prijzen en voorzie je facturen van duidelijke betaalvoorwaarden. 

Maar een contract alleen is niet genoeg. Belangrijker is dat je de contractbepalingen ook naleeft in de praktijk. Kan je voldoende feitelijk bewijs leveren voor je zelfstandig statuut, dan is er geen vuiltje aan de lucht. Vrees dus niet meteen het ergste.

Van zelfstandige naar werknemer

Komt het toch tot een onderzoek, dan kan de arbeidsrechter je statuut van zelfstandige omzetten in een arbeidsovereenkomst. In principe is het je opdrachtgever die dan de ontdoken sociale bijdragen moet ophoesten tenzij jullie hier contractueel anders over hebben bedongen en de uiteindelijke last bij jou wordt gelegd. Dit kan echter wel alleen maar het geval zijn wanneer je werkt onder de vorm van een vennootschap.  Dat bedrag loopt mogelijk hoog op. Ook verlies jij je fiscale voordelen, eigen aan je zelfstandigenstatuut. Zo’n situatie vermijd je maar beter want de sociale inspectie is niet mals voor deze vorm van sociale fraude.   

Beoordeel zelf altijd het risico

Fraude, het hoge woord is eruit! Waarom tilt men zo zwaar aan schijnzelfstandigheid? Het gaat tenslotte toch om wettelijk aangegeven arbeid? Allemaal goed en wel, maar door jou als zelfstandige tewerk te stellen – en niet als werknemer – bespaart je opdrachtgever natuurlijk ook een pak sociale lasten. En nét die vormen het fundament van onze sociale zekerheid. Long story short: vraagt een potentiële werkgever jou om als freelancer te werken, wees dan altijd op je hoede.

 

SBB helpt je verder

Hulp nodig bij het opmaken van een freelanceovereenkomst? Vertrouw op je lokale SBB-adviseur. Wij zetten je op de goede weg. 

Contacteer een SBB-adviseur