Wat is het belang van kostprijscalculatie voor jouw onderneming?
Het is belangrijk dat je de juiste prijs aanrekent voor het product dat je verkoopt of de dienst die je levert. Om de correcte verkoopprijs te kunnen bepalen, is het in de eerste plaats belangrijk dat je weet hoeveel het product of de dienst die je verkoopt jou precies kost. Hoe achterhaal je dat op een correcte manier?
Waarom een kostprijscalculatie?
Voor een kmo is een correcte kostprijscalculatie essentieel om duurzaam en winstgevend te kunnen ondernemen. Kostprijscalculatie is niet alleen nodig om een juiste verkoopprijs te bepalen, maar vormt ook de basis voor strategische beslissingen zoals investeringen, personeelsplanning en budgettering. Door nauwkeurig te berekenen wat iets kost, kan je met vertrouwen beslissingen nemen en de toekomst van je onderneming duurzaam uitbouwen.
Wat is kostprijscalculatie?
Kostprijscalculatie is het proces waarbij je alle kosten die gepaard gaan met het produceren van een product of het leveren van een dienst in kaart brengt. Het doel is om te weten hoeveel een product of dienst écht kost, zodat je een rendabele prijs kunt bepalen en inzicht krijgt in je marges.
Hoe begin je eraan?
Een goede kostprijscalculatie start met gedetailleerd na te gaan hoe je product precies samengesteld is, zodat je elk onderdeel perfect kan individualiseren. Vervolgens ga je de kosten opsplitsen in directe en indirecte kosten:
- Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks aan een product of dienst toegeschreven kunnen worden, zoals grondstoffen, werkuren van personeel dat aan het product werkt, en machinegebruik.
- Indirecte kosten zijn kosten die niet direct aan één product gekoppeld zijn, zoals administratie, marketing, huur van het gebouw, en algemene personeelskosten.
Een veelgebruikte methode om de indirecte kosten toe te rekenen is de omslagmethode, waarbij indirecte kosten verdeeld worden over de producten op basis van een verdeelsleutel, zoals het aantal productieve uren of het volume.
Hoe houd je op de juiste manier rekening met personeelskosten?
Personeelskosten vormen vaak een groot deel van de totale kostprijs. Tot de personeelskosten moet je niet enkel het brutoloon rekenen, maar ook:
- Werkgeversbijdragen (sociale lasten)
- Vakantiegeld en eindejaarspremie
- Kosten voor opleiding, ziekteverzuim en verloop
- Tijd die niet productief is (bv. administratie, vergaderingen, pauzes)
Een correcte inschatting van de effectieve kost per gewerkt uur is cruciaal. Dit kan via een kostentarief per uur, waarin alle bovengenoemde elementen zijn verwerkt.
Een voorbeeld
De totale kost van een personeelslid dat aan het product werkt bedraagt 40.000 euro per jaar. Dat personeelslid is gedurende ¾ van zijn tijd effectief bezig met de productie. De rest van de tijd is hij met andere zaken bezig (administratie, vergaderingen,…). Hij werkt 220 dagen van 8 uur per jaar, ofwel 1.760 uur. Daarvan is hij ¾ ofwel 1.320 uur effectief met de productie bezig. Dat personeelslid kost je dus effectief niet 22,73 euro per uur (40.000/1.760), maar wel 30,30 euro per uur (40.000/1.320). Werkt dat personeelslid bv. 5 uur aan een product, dan is de personeelskost van dat personeelslid voor dat product 151,50 euro (30,30 euro x 5).
Hoe bereken je de kosten van machines en infrastructuur?
Ook je machines en infrastructuur brengen kosten met zich mee:
- Afschrijvingen: de jaarlijkse waardevermindering van een machine of gebouw
- Onderhoud en herstellingen
- Energieverbruik
- Bezettingsgraad: hoe intensief wordt de machine (of het gebouw) gebruikt en hoeveel wordt ze dus niet gebruikt?
Deze kosten worden vaak omgerekend naar een kost per machine-uur, zodat ze kunnen worden toegerekend aan de producten waarvoor de machine ingezet wordt. De manier waarop je de kost van een machine-uur berekent, is dezelfde als voor de berekening van de personeelskost (dus de totale kostprijs delen door het aantal uren dat de machine effectief gebruikt wordt).
Welk belang heeft kostprijscalculatie voor je budget?
Kostprijscalculatie is onlosmakelijk verbonden met het budget van een kmo. Een realistische kostprijs helpt bij het opstellen van een financieel plan en het bepalen van de break-evenanalyse: hoeveel moet je verkopen om uit de kosten te komen? Of om te bepalen hoeveel producten of diensten je moet verkopen om een bepaald vooropgesteld winstcijfer te realiseren. Wil je bijvoorbeeld een winst van 75.000 euro realiseren, dan kom je op basis van een goede kostprijsanalyse te weten hoeveel uren je moet presteren of hoeveel producten je moet verkopen om dat bedrag over te houden na aftrek van de reële kosten.
Daarnaast biedt een goede kostprijsanalyse in het kader van je budget ook inzicht in:
- Welke producten of diensten winstgevend zijn
- Waar kostenbesparingen mogelijk zijn
- Of je prijzen moet aanpassen
- Of je voldoende marge hebt om te investeren of personeel aan te nemen
Tips
- Een dynamische kostprijscalculatie – die regelmatig geactualiseerd wordt – helpt om snel te reageren op veranderingen in grondstofprijzen, loonkosten of energieprijzen.
- Maak indien mogelijk afspraken met leveranciers over de prijzen die zij zullen hanteren. Probeer in te schatten hoeveel je de komende tijd zal afnemen, en probeer de prijs voor bijvoorbeeld het komende jaar vast te leggen. Zo vermijd je onvoorziene kostenstijgingen van je producten.
Meer weten?
Wil je zeker zijn dat jouw kostprijscalculatie klopt en je onderneming financieel gezond blijft? Contacteer onze experts en ontdek hoe SBB jou kan helpen om je cijfers helder in kaart te brengen. Samen bouwen we aan een rendabele toekomst.
