Hoe laat je je pluskinderen van jou erven zoals je eigen kinderen?

Kunnen je pluskinderen van jou erven?

Voelen je pluskinderen aan als je eigen kinderen, dan wil je ze misschien ook wel als dusdanig behandelen en wil je geen enkel onderscheid met je eigen kinderen maken. Ze zouden dus ook van jou moeten kunnen erven. Juridisch gezien is dat echter niet zo vanzelfsprekend. Pluskinderen zijn immers geen wettelijke erfgenamen en zullen dus sowieso niet automatisch van jou erven. 

Een voorbeeld. Je hebt één dochter uit een eerste relatie en je brengt samen met je tweede partner haar twee kinderen groot. Overlijd je zonder iets te regelen, dan erft enkel je dochter van jou. De twee kinderen die je jarenlang als de jouwe opgevoed hebt, krijgen wettelijk gezien niets. Wil je dat ze wél van jou erven, dan moet je zelf iets regelen.

Let op! Op het vlak van de erfbelasting worden pluskinderen volledig gelijkgesteld met biologische kinderen, maar dat gaat enkel over het tarief van de erfbelasting op wat ze van jou erven. Dat heeft niets te maken met de vraag óf ze van jou erven.

Moet je een testament maken om je pluskinderen van jou te laten erven?

Wil je je pluskinderen toch laten erven, dan kan je een testament opstellen waarin je een deel van je vermogen aan hen nalaat (een zogenaamd legaat in hun voordeel). Je kan op die manier echter niet aan hen nalaten wat je wil. De wet beschermt je eigen kinderen immers via een minimumdeel, de zogenaamde ‘wettelijke reserve’. Die bedraagt de helft van je vermogen voor al je biologische kinderen samen. 

Heb je dus één biologisch kind, dan heeft dat kind recht op de helft van je vermogen. Over de andere helft kan je vrij beschikken en deze bijvoorbeeld aan je twee pluskinderen nalaten, die zo elk een kwart van je vermogen erven. Je kan dus niet aan elk kind evenveel nalaten.

Heb je twee kinderen, dan hebben zij eveneens recht op minstens de helft van je vermogen (elk een kwart dus), en kan je de andere helft aan je pluskinderen nalaten. Heb je twee pluskinderen, dan kan je via een testament dus de andere helft van je vermogen aan hen toekennen, zodat ook zij elk een kwart krijgen. In dit geval komt dat dus mooi uit en krijgt elk kind evenveel, namelijk een kwart van je vermogen.

Heb je twee kinderen en drie pluskinderen, dan erven je biologische kinderen elk een kwart van je vermogen, en je pluskinderen elk maximaal een zesde. Enz.

Een testament kán dus soms een goed instrument zijn om je vermogen gelijk te verdelen, maar of dat mogelijk is zal van de concrete omstandigheden afhangen.

Respecteer je dat minimumdeel niet, dan kunnen je biologische kinderen hun deel juridisch opeisen (tot 30 jaar na je overlijden). Je zal met andere woorden nooit zeker kunnen zijn dat je kinderen je wens om iedereen gelijk te behandelen, na je overlijden nog zullen respecteren (bijvoorbeeld wanneer ze onderling ruzie zouden krijgen).

Bovendien biedt een testament weinig zekerheid. Je kan het namelijk op elk moment eenzijdig herroepen of aanpassen. Voor je pluskinderen blijft het dus altijd onzeker. 

Kan je via adoptie een gelijk erfrecht organiseren?

Adoptie is inderdaad vaak een goede juridische optie om ervoor te zorgen dat je biologische kinderen en je pluskinderen allemaal evenveel erven. Door je pluskinderen te adopteren, erven ze immers automatisch exact evenveel als je biologisch kinderen, zonder dat die laatste dat achteraf nog kunnen aanvechten. Je hoeft dus geen testament meer te maken of andere successieplanningstechnieken te hanteren om het gewenste resultaat te bekomen.

Tip. Adopteert je echtgeno(o)t(e) op zijn of haar beurt ook jouw kind(eren), dan kunnen jullie als koppel elkaar ook beter beschermen. Zo kan je meer vermogen toekennen aan wie van jullie beiden het langst leeft, bijvoorbeeld via een keuzebeding in je huwelijkscontract.

Concreet betekent dit dat de langstlevende echtgenoot bij het overlijden van zijn partner uit het gemeenschappelijk vermogen die middelen kan kiezen die hij nodig denkt te hebben. Denk aan de gezinswoning, een spaarrekening of een effectenportefeuille. De langstlevende kan dan zelf bepalen wat hij of zij nodig heeft om zijn levensstandaard op peil te houden.

Voor de kinderen is dat geen nadeel. Hun erfenis wordt enkel uitgesteld. Zij zullen immers later allemaal een gelijk deel erven van de langstlevende ouder.

Kies je voor ‘gewone’ of voor ‘volle’ adoptie?

Bij ‘volle adoptie’ wordt een kind juridisch gezien volledig gelijkgesteld met een biologisch kind maar worden de juridische banden met de biologische familie wel verbroken. Dat is natuurlijk zeer verregaand en niet wat jij en zeker je partner wil bereiken. Volle adoptie is bovendien enkel mogelijk voor minderjarige pluskinderen.

Gelukkig bestaat er ook een veel mildere adoptievariant, namelijk de ‘gewone adoptie’. Daarbij behouden de kinderen de juridische band met hun biologische ouder. Ze krijgen er enkel een plusouder bij, van wie ze ook zullen erven.

Bij een gewone adoptie blijft het erfrecht wel beperkt tot de band tussen de adoptant en het geadopteerde kind. Je pluskinderen erven met andere woorden niet van jouw ouders, en omgekeerd erft je eigen kind niet van de ouders van je partner. Deze vorm van adoptie verandert dus enkel de band tussen ouder en kind, niet de hele familiestamboom.

Wijzigt gewone adoptie ook de naam van het kind?

De naam van het ‘gewoon’ geadopteerde kind kán gewijzigd worden, maar dat hoeft niet. Gewoon geadopteerde kinderen mogen hun oorspronkelijke naam dus perfect behouden. Wil een meerderjarig pluskind bijvoorbeeld zijn eigen familienaam houden uit verbondenheid met zijn biologische vader, dan staat de adoptie dat niet in de weg.