Recupereer meer btw met een btw-eenheid

Wat is een btw-eenheid?

Heb je meerdere vennootschappen, dan zijn dat allemaal afzonderlijke entiteiten (‘rechtspersonen’) en dus ook afzonderlijke btw-plichtigen, die elk een eigen btw-nummer hebben en elk hun eigen btw-aangiften moeten indienen.

Onder bepaalde voorwaarden (zie verder) kunnen ze evenwel vragen om samen als één btw-plichtige behandeld te worden door samen een zogenaamde btw-eenheid te vormen.

Zo’n btw-eenheid krijgt dan een eigen btw-nummer toegekend. De vennootschappen die deel uitmaken van die btw-eenheid, moeten dan geen afzonderlijke btw-aangiftes meer indienen. De btw-eenheid dient één aangifte in voor alle leden samen.

Wie kan een btw-eenheid vormen?

Om samen een btw-eenheid te kunnen vormen moeten de vennootschappen in België gevestigd zijn en financieel, organisatorisch en economisch met elkaar verbonden zijn.

Goed om te weten. Niet enkel vennootschappen maar ook btw-plichtige eenmanszaken kunnen deel uitmaken van een btw-eenheid.

Welke voorwaarden moeten vervuld zijn om een btw-eenheid te kunnen vormen?

Zoals hierboven reeds vermeld moeten de leden van de btw-eenheid financieel, organisatorisch en economisch met elkaar verbonden zijn. Wat houdt dat concreet in?

Wanneer zijn ondernemingen financieel met elkaar verbonden?

Ondernemingen zijn financieel met elkaar verbonden, onder andere wanneer ze (minstens gedeeltelijk) dezelfde aandeelhouder(s) hebben. Alle vennootschappen waarvan jij de (al dan niet enige) aandeelhouder bent, komen dus voor een btw-eenheid in aanmerking.

Wanneer zijn ondernemingen organisatorisch met elkaar verbonden?

Ondernemingen zijn organisatorisch met elkaar verbonden wanneer ze onder een gemeenschappelijke leiding staan. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer:

• de raden van bestuur of de directiecomités uit dezelfde personen bestaan; 
• ze hun werkzaamheden (gedeeltelijk) in gemeenschappelijk overleg organiseren
• ze onder de controlebevoegdheid van één persoon staan.

Wanneer zijn ondernemingen economisch met elkaar verbonden?

Ondernemingen zijn economisch met elkaar verbonden, onder andere wanneer:

• hun voornaamste activiteit van dezelfde aard is;
• hun activiteiten elkaar aanvullen of beïnvloeden of kaderen in het nastreven van een gezamenlijk economisch doel;
• de werkzaamheid van de onderneming geheel of gedeeltelijk uitgeoefend wordt ten behoeve van de andere(n).

Wat zijn de voordelen van een btw-eenheid?

De leden moeten onderling geen btw aanrekenen

Om te beginnen hoeven de leden van een btw-eenheid aan elkaar geen btw aan te rekenen wanneer ze goederen of diensten aan elkaar leveren. Dat is vooral interessant als een of meerdere leden van de btw-eenheid de btw die ze moeten betalen, niet (volledig) kunnen recupereren. Bovendien moet de btw ook niet voorgefinancierd worden. En het feit dat de btw-eenheid maar één btw-aangifte moet indienen, zorgt voor een zekere mate van administratieve vereenvoudiging.

De leden kunnen hun recht op aftrek optimaliseren

Ten tweede kunnen ondernemingen die in normale omstandigheden de btw die ze zelf moeten betalen niet kunnen recupereren, die btw tóch recupereren door een btw-eenheid te vormen met andere ondernemingen voor wie dat geen probleem is.

Het recht op aftrek van de betaalde btw moet immers bekeken worden op het niveau van de btw-eenheid. En het recht op aftrek van de btw-eenheid wordt bepaald door de transacties met derde partijen buiten de eenheid, de zogenaamde externe transacties. De ‘interne’ handelingen tussen de leden van de btw-eenheid blijven dus buiten beschouwing voor het bepalen van het btw-statuut van de eenheid. Als die externe transacties een btw-plichtige activiteit vormen, is de betaalde btw in principe aftrekbaar. Zo kan er btw gerecupereerd worden die in een situatie zonder btw-eenheid niet aftrekbaar is.

Voorbeeld 1: patrimoniumvennootschap

Stel je hebt een patrimoniumvennootschap en werkvennootschap. De patrimoniumvennootschap is eigenaar van je (al wat oudere) bedrijfsgebouwen. Ze verhuurt deze aan je werkvennootschap als kantoorruimte, opslagruimte, atelier, winkel, fabrieksgebouw ... Op die verhuur rekent ze geen btw aan (het gaat om een vrijgestelde verhuur van onroerende goederen). Dat betekent dat ze de btw die ze zelf moet betalen ook niet kan recupereren. Nu wil de patrimoniumvennootschap grote renovatiewerken aan die gebouwen uitvoeren. Aangezien ze geen recht op aftrek heeft, vormt de btw die ze op die werken betaalt een grote extra kost (die weliswaar aftrekbaar is als beroepskosten in de vennootschapsbelasting, waardoor ze in principe 25% – het normale tarief van de vennootschapsbelasting – van die kost recupereert, wat uiteraard veel minder is dan 100% recuperatie van de betaalde btw). 

Door je patrimoniumvennootschap een btw-eenheid te laten vormen met je werkvennootschap, kan je patrimoniumvennootschap die btw tóch recupereren in de mate dat deze gebouwen verhuurd worden binnen de eenheid en op voorwaarde dat de externe handelingen een btw-plichtige activiteit vormen. Er wordt met andere woorden gekeken naar de externe activiteiten van de eenheid en niet naar de interne handelingen tussen de leden. 

Voorbeeld 2: verzekeringsmakelaars

Stel je bent verzekeringsmakelaar en je oefent die activiteit uit onder de vorm van een BV (de werkvennootschap), eventueel samen met andere verzekeringsmakelaars. De verzekeringsactiviteit is vrijgesteld is van btw. Daardoor kan de BV de door haar betaalde btw niet recupereren via haar btw-aangifte. Daarnaast heb je ook een managementvennootschap die prestaties aan de werkvennootschap factureert. Sinds 1 juli 2016 moet dat in principe met btw gebeuren. Die btw vormt voor de werkvennootschap een extra kost, aangezien ze geen btw kan recupereren. Door de managementvennootschap(pen) en de werkvennootschap een btw-eenheid te laten vormen, moeten ze onderling geen btw meer aanrekenen, waardoor die kost van 21% btw wegvalt.