Hoe bescherm je je partner op financieel vlak in corona-tijden?
In onzekere tijden veroorzaakt door een onzichtbaar virus, is het aangewezen om stil te staan bij de financiële bescherming van je samenwonende levenspartner of echtgenoot. Een aanwascontract over specifieke roerende goederen, zoals een auto, een bankrekening, kunstvoorwerpen,... kan daaraan tegemoet komen.
Deze blog gaat over maatregelen in het kader van de COVID-19-epidemie en is mogelijk niet meer up-to-date. Raadpleeg de website van de overheid voor de meest recente informatie.
Wat is een aanwascontract?
Een aanwas is een contract waarbij twee of meer personen, die samen in onverdeeldheid een goed verwerven, afspreken dat het deel van de eerst stervende door aanwas zal toekomen aan de langstlevende onder hen.
Een voorbeeld
Stel dat je samenwoont en met je partner een dure auto aankoopt, die je elk voor de helft betaalt. Jullie zijn dan allebei mede-eigenaars van deze auto. Met een aanwascontract kunnen jullie overeenkomen dat bij overlijden van de ene zijn aandeel in die auto zal aangroeien bij het aandeel van de andere (overlevende) deelgenoot, zonder verdere formaliteiten.
Een gelijkaardige kans
Een aanwas is een kanscontract. Dit betekent dat de deelgenoten een gelijkaardige kans hebben om te overleven en een inleg van gelijke waarde doen. Op die manier hebben ze allebei een evenwichtige kans om het aandeel in de auto van de andere te verkrijgen. Het is immers onzeker wie als eerste zal overlijden. En door het overlijden wordt het aandeel dat aanwast geacht steeds in het vermogen van de langstlevende te hebben gezeten.
De aanwas is dan ook een belangrijke overeenkomst in successieplanning wanneer het gaat om roerende goederen.
Wat maakt de aanwas zo’n interessante techniek?
Het contract van aanwas is een overeenkomst. Om deze reden is de aanwas in principe onherroepbaar. Enkel met medewerking van de andere kan je het aanwascontract ongedaan maken. In tegenstelling tot een eigenhandig testament, kan na ondertekening van de aanwasovereenkomst niemand er op terugkomen zonder dat de andere het weet.
Precies omdat de aanwas neerkomt op een kanscontract is het géén schenking. Daardoor zijn de strenge vormvereisten van een schenking niet van toepassing. Een aanwascontract kan je daarom onderhands (lees: zonder notariële akte) geldig opmaken met de deelgenoten. Dit bespaart tijd en geld.
Ook gebeurt de aanwas mits een tegenprestatie. Omdat er een gelijke tegenprestatie is van bij aanvang, komt het wettelijk erfrecht bij een later overlijden niet corrigerend tussen. Reservataire erfgenamen, zoals kinderen, kunnen geen beroep doen op de regels inzake inbreng en inkorting. De aangroei bij de overlevende is dus definitief. Deze zekerheid kan heel wat gemoedsrust geven.
Vrij van schenk- of erbelasting
Bij een aanwas van roerende goederen aanvaardt de Vlaamse Belastingdienst dat de betrokken goederen niet zijn onderworpen aan de schenkbelasting of erfbelasting. Hieraan verbindt ze wel twee voorwaarden:
- Het beding van aanwas moet “beperkt” zijn. De aanwas geldt enkel voor welbepaalde goederen. Het moet dus gaan om specifieke roerende goederen, zoals bijvoorbeeld een auto. Een aanwas van “alles wat ik bezit op de dag van mijn overlijden”, of van “de helft van al mijn roerende goederen” is niet geldig.
- En het beding moet “ten bezwarende titel” zijn. Dit betekent dat er een tegenprestatie moet zijn.
Zijn er nog andere grenzen?
Helaas is deze techniek niet op alles of voor iedereen toepasbaar. Zo aanvaardt de Vlaamse Belastingdienst niet dat goederen die in de huwgemeenschap zitten, kunnen aanwassen. Het moet immers gaan over goederen in onverdeeldheid. Ook de gelijkaardige levensverwachting kan roet in het eten gooien. Een overlijden dat kort volgt op het sluiten van de overeenkomst van aanwas zal de Vlaamse Belastingdienst met argusogen bekijken.
Evenmin mag je uit het oog verliezen dat de goederen die je in aanwas plaatst onder gezamenlijk bestuur vallen. Je hebt dus de toestemming van je partner nodig om bijvoorbeeld de auto te verkopen. Je kan dus niet alleen over die goederen beschikken.
Kortom, een interessante remedie tegen onzekerheid!
Met deze planningstechniek geef je je echtgeno(o)t(e) of samenwonende partner de zekerheid dat bepaalde roerende goederen zullen toekomen aan de langstlevende partner. En dit op een eenvoudige en fiscaal neutrale wijze.
Wil je meer informatie over de aanwas van roerende goederen? Contacteer dan één van onze successieplanners op [email protected]!
