Bedrijf overlaten of overnemen: hoe maak je de weg vrij voor succes?
Zet de juiste stappen
Wil je je onderneming overlaten of koester je overnameplannen, dan sta je aan de vooravond van een complex en langdurig traject. Naast de vele financiële, juridische en fiscale aandachtspunten valt ook de emotionele impact van een bedrijfsoverdracht niet te onderschatten. Voor de zakelijke kant geldt zoals altijd dat een goede – en vooral tijdige – voorbereiding essentieel is.
Ik ben overnemer
Ben je op zoek naar een onderneming om over te nemen? SBB brengt overnemers en overlaters in contact met elkaar. Blijf je graag op de hoogte? Vul dan ons contactformulier in. Wanneer we een potentiële match vinden, nemen we contact met je op.
Ik ben overlater
Wil je je bedrijf overlaten? SBB brengt overnemers en overlaters in contact met elkaar. Blijf je graag op de hoogte? Vul dan ons contactformulier in. Wanneer we een potentiële match vinden, nemen we contact met je op.
Belangrijke keuzes bij de start van de overdracht
Welk type van overdracht?
Bij een bedrijfsoverdracht kun je als overlater de aandelen van je vennootschap verkopen via een zogenaamde 'share deal'. De overnemer verkrijgt dan de aandelen van de volledige vennootschap (met alle activa en schulden). Bij een 'asset deal' is de vennootschap de verkoper en verkoopt zij één of meer van de onderdelen van de vennootschap.
Welke koper zoek je?
Bij een overdracht van je onderneming, dien je best op voorhand uit te maken welke koper je zoekt en wat je van hem verwacht. Potentiële kopers kunnen zich eventueel bevinden binnen je eigen familie, je bedrijf (bv. een manager of werknemer) of je zakelijke netwerk. Heb je nog geen geschikte kandidaat, dan kan je met je bedrijf best de markt opgaan. SBB heeft een eigen database van potentiële kopers maar werkt hiervoor ook samen met partners zoals Overnamemarkt.be van UNIZO.
Het verkoopproces van een onderneming kan meestal onderverdeeld worden in 5 fases
Elke bedrijfsoverdracht is anders en veel hangt dus af van het type overdracht, de koper of het verkoopproces. Maar of je nu overneemt of overlaat, een aantal vaste fases of stappen komen vaak terug. En voor elke stap kan je rekenen op de ervaring en expertise van SBB.
In de 5 fases hieronder bespreken we kort de verschillende stappen die we doorlopen met een overlater die nog geen overnemer heeft en naar de markt gaat om zijn onderneming te verkopen. Zeker in dat scenario moeten een aantal spelregels gerespecteerd worden om de transitie zo goed mogelijk te organiseren. Voor andere scenario's kan die procedure eenvoudiger zijn.
In eerste instantie wordt er in deze fase gekeken wat de wensen zijn van de verkopers. Waarom wil je jouw bedrijf verkopen? Wat wil je gaan doen na de verkoop? Al je persoonlijke en financiële wensen worden in kaart gebracht. We besteden ook aandacht aan je familiale situatie.
Daarnaast wordt een onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van de transactie. Er vindt een analyse van uw bedrijf plaats in al zijn facetten. In welke markt opereert de onderneming? Hoe is de financiële situatie? Wat zijn de competenties van het personeel? Zeker een bedrijf dat publiek te koop wordt aangeboden, moet in een goede conditie verkeren. Ruim eventuele “dealbreakers” uit de weg, scheid professionele en privézaken en creëer zoveel mogelijk transparantie en vereenvoudig desnoods.
Vervolgens bieden we antwoord op de vraag 'Wat is de onderneming waard?'. Dit is geen eenvoudige vraag, waardering is immers geen exacte wetenschap. Er bestaan een ganse resem van waarderingsmethodes maar elke methode kent zijn voor- en nadelen of beperkingen. Daarom ontwikkelden we bij SBB een waarderingstool die verschillende waarderingsmethodes combineert. Waardering en de prijs die de koper bereid is hiervoor te bepalen kunnen overigens sterk uiteenlopen. Tijdens de onderhandelingen kunnen bepaalde factoren de prijs in een een bepaalde richting duwen, zoals tijdsdruk, markt- of onderhandelingspositie.
Tot slot wordt in samenspraak met de verkoper een lijst van potentiële kopers (“short list”) samengesteld die zullen benaderd worden in de commercialiseringsfase.
In deze fase worden potentiële kandidaat-overnemers gecontacteerd aan de hand van een anoniem profiel van de onderneming ('teaser'). Na ondertekening van een vertrouwelijkheidsovereenkomst worden deze partijen vervolgens het informatiememorandum ter beschikking gesteld. Het informatiememorandum geeft een potentiële koper een beeld over de beoogde transactie, de activiteiten van het bedrijf, de markt waarin de onderneming opereert, financiële gegevens ….
Het einddoel van deze fase is om zoveel mogelijk indicatieve biedingen te ontvangen van potentiële kopers. Dit is het startschot voor de volgende fase.
In deze fase gaan we de verschillende indicatieve biedingen met elkaar vergelijken. Hierbij kijken we niet alleen naar de geboden prijs, maar ook naar andere elementen zoals de betalingsmodaliteiten, opschortende voorwaarden, de rol van de verkoper na de transactie, …
Na de selectie van de meest geschikte overnamekandidaat wordt er met deze partij een intentieovereenkomst (‘letter of intent’) opgemaakt. In de onderhandelingsfase worden immers al bepaalde afspraken gemaakt, lang voor het eigenlijke overnamecontract opgesteld wordt. Die afspraken kunnen gaan over wat er precies verkocht zal worden (en wat niet), hoe de onderhandelingen georganiseerd zullen worden, hoe de prijs bepaald zal worden, of er geheimhoudingsverplichtingen gelden, welke voorwaarden aan de verkoop verbonden zullen worden … Dit alles vindt zijn weerslag in de intentieovereenkomst.
De volgende stap in het verkoopproces is de due diligence fase waarbij de potentiële koper de mogelijkheid heeft om alle aspecten van de onderneming te onderzoeken. In opdracht van de potentiële koper gaat een externe partij aan de slag om de correctheid van de boekhouding na te kijken en eventuele risico’s op te sporen. Alle juridische, fiscale, financiële en bedrijfseconomische aspecten komen aan bod.Dit onderzoek is niet alleen een onmisbaar instrument voor verdere onderhandelingen, ook financiële instellingen en eventuele investeerders vragen hier vaak naar.
Op basis van de uitkomst van het due diligence rapport wordt dikwijls nog verder onderhandeld tussen potentiële koper en verkoper over de mogelijke risico’s die zijn waargenomen. De potentiële koper kan het rapport gebruiken om een vermindering in prijs te negotiëren of om (extra) verklaringen en waarborgen van de verkoper te vragen.
Als de hele onderhandelingsfase is afgerond kan de definitieve koopovereenkomst worden gesloten. Het moment van ondertekening van de overeenkomsten wordt 'signing' genoemd, maar de effectieve eigendomsoverdracht en effectieve betaling ('closing') wordt meestal afhankelijk gemaakt van een aantal opschortende voorwaarden (bijvoorbeeld afsplitising van vastgoed, akkoord mededingingsautoriteiten). Nadat je de koopsom hebt ontvangen, is je bedrijf definitief verkocht.
Alhoewel de overdracht dan is afgerond, wil dat nog niet zeggen dat de overlater alle banden met zijn onderneming heeft doorgesneden. Misschien blijf die nog actief betrokken bij de onderneming? Het kan natuurlijk ook zo zijn dat die afspraken heeft gemaakt over de koopsom, waarbij de uiteindelijke som mede wordt bepaald door de toekomstige resultaten van de onderneming (de zogenaamde 'earn out').
En als dat niet geval is, heeft de overlater best een plan voor de toekomst. Rentenieren of investeren in een nieuw project? Een goede vermogensplanning is daarbij essentieel.
Bij een bedrijfsoverdracht komt heel wat kijken
Reden te meer dus om je grondig te laten adviseren. Bij SBB vind je de juiste expert in elke stap van het proces. Wil je graag meer weten over hoe wij KMO-ondernemers begeleiden bij een bedrijfsoverdracht?
