Als landbouwer goederen aankopen in het buitenland: btw-gevolgen in België

Als landbouwer kan je, binnen de btw-wetgeving, worden gekwalificeerd als:

• een gewone btw-plichtige (je dient periodieke btw-aangiften in);
• een belastingplichtige die werkt onder het btw-landbouwforfait en/of onder een ander forfait; of
• een kleine ondernemer. 

Dit onderscheid is van cruciaal belang om te bepalen in welke lidstaat je btw zal moeten betalen op jouw aankopen en welke de btw-formaliteiten zijn die je zal moeten voldoen in de lidstaat van aankomst van de goederen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer je planten en bloemen aankoopt op een veiling over de grens, een landbouwmachine, zaai- en plantgoed … . In dat geval spreken we van een intracommunautaire handeling.

Als gewone btw-plichtige landbouwer

Je bent een Belgische btw-plichtige landbouwer die periodieke btw-aangiften indient. 

Wanneer je goederen in een andere EU lidstaat aankoopt, zal je op jouw verkoopfactuur in principe geen btw aangerekend krijgen. Vanuit het standpunt van de (buitenlandse) verkoper is er namelijk sprake van een intracommunautaire levering die is vrijgesteld van btw.

Maar, aan deze btw-vrijstelling zijn wel bepaalde voorwaarden gekoppeld:

• Sowieso moet je als koper jouw Belgisch btw-nummer meedelen aan jouw verkoper. Deze kan hij dan via de 'VIES-website' van de Europese Unie verifiëren. Je moet namelijk een actief btw-nummer hebben. 
• Een tweede voorwaarde om de levering vrij te stellen van btw is dat de goederen die je koopt effectief vanuit de lidstaat van aankoop moeten vervoerd worden naar een andere lidstaat. Dit moet ook bewezen worden door de verkoper als reden waarom er geen btw werd aangerekend op de factuur. 
  
  Indien jij als koper het vervoer regelt, is de leverancier beperkt in zijn mogelijkheden om dit bewijs aan te leveren. De leverancier beschikt immers niet meteen over het bewijs van vervoer, verzekering of vrachtbrieven, zoals wel het geval is wanneer het vervoer door hemzelf of voor zijn rekening wordt verricht. Het bewijs dat de leverancier aan de btw-administratie kan voorleggen, hangt af van de gegevens die hij dan ook van jou als koper ontvangt.
  
  Het bewijs van het goederenvervoer is een feitenkwestie. Sowieso is het aan te raden om jouw koper een schriftelijke verklaring af te geven die ten minste de volgende vermeldingen bevat: jouw naam, het kenteken van het voertuig waarmee de goederen zullen worden vervoerd, het nummer van de factuur waarop de geleverde goederen zijn gespecificeerd, de plaats waarheen je de goederen zal vervoeren, alsook de toezegging dat je eventueel bereid bent de administratie nadere informatie te verstrekken omtrent de bestemming van de goederen. Een bijkomend bewijs kan zijn dat de betaling gebeurt vanuit een Belgische bankrekening. Ook de factuur van de vervoerder of foto’s van het voertuig wanneer het goed wordt opgehaald (incl. nummerplaat) kan dienen als extra bewijs.

De factuur wordt dan opgemaakt zonder btw, maar met vermelding 'intracommunautaire levering - vrij van btw'. Wanneer de verkoper echter twijfels heeft omtrent het effectief vervoer van de goederen, zal hij lokale btw kunnen aanrekenen. Je zal deze buitenlandse btw dan wel kunnen recupereren via een bijzondere teruggaafprocedure (via INTERVAT), uiteraard enkel indien het beroepsmatige kosten betreft.

Hiermee is de kous echter nog niet af. Vanuit jouw standpunt als koper, is er sprake van een intracommunautaire verwerving van goederen in België aangezien de goederen ook in België toekomen. Op deze aankoop dien je hoe dan ook in België btw te betalen. Dit mag niet vergeten worden en moet gebeuren via jouw periodieke btw-aangifte. De op deze verwerving drukkende btw kan echter in dezelfde btw-aangifte in aftrek worden gebracht in de mate dat je recht op aftrek hebt. Ook al komt dit neer op een nuloperatie, het is van cruciaal belang dat de btw op de aankoop wel degelijk wordt betaald. Doe je deze verlegging niet, dan riskeer je een boete.

Forfaitaire landbouwer of kleine ondernemer

Wanneer je als forfaitaire landbouwer of kleine ondernemer goederen aankoopt in het buitenland, is het btw-verhaal nog iets complexer.

De leverancier zal wel degelijk lokale btw moeten aanrekenen wanneer je in de loop van het kalenderjaar of tijdens het vorige kalenderjaar voor maximum 11.200 euro (excl. btw) aankopen (andere dan nieuwe vervoermiddelen of accijnsproducten) in andere lidstaten hebt verricht. Je zal in België dan ook geen intracommunautaire aankoop meer moeten aangeven, noch zal je hierop Belgische btw moeten betalen. Je hebt tenslotte al btw betaald op jouw aankoop. Het is dan aan jou als koper om je leverancier geen btw-nummer te geven. Op die manier kan hij niet anders dan btw aan te rekenen. 

Overschrijd je de grens van 11.200 euro (excl. btw), dan ben je als forfaitaire landbouwer of kleine ondernemer voor de rest van het jaar en voor de volgende twee kalenderjaren verplicht om btw in België te betalen. Dit gebeurt formeel via de indiening van een bijzondere btw-aangifte op jouw naam.

Vooraleer de aankoop gebeurt, moet de lokale btw-controle op de hoogte worden gebracht en moet je jouw btw-nummer activeren. De verkoper zal dan kunnen verifiëren via de 'VIES-website' van de Europese Unie dat dit een geldig btw-nummer is zodat hij zijn verkoopfactuur kan opmaken zonder btw (intracommunautaire levering). Het feit dat er een factuur zonder btw wordt opgemaakt, betekent echter niet dat je geen btw moet betalen.

Sowieso kan je als forfaitaire landbouwer en kleine ondernemer er ook steeds voor opteren om btw in België te betalen, ook al is de drempel van 11.200 euro niet bereikt. Dit zal dan eveneens gebeuren via de indiening van een bijzondere btw-aangifte. Dit kan voordelig zijn wanneer in de lidstaat van aankoop het btw-tarief hoger is dan in België of wanneer je de drempel van 11.200 euro niet wil bijhouden.

Wanneer je als koper jouw Belgisch btw-nummer meedeelt aan de verkoper, gaat hij ervan uit dat je geopteerd hebt om btw te betalen in België en zal er Belgische btw verschuldigd zijn voor het lopende kalenderjaar en de twee daaropvolgende kalenderjaren. Dien je jouw btw-nummer niet mee, dan heeft de verkoper geen keuze en zal hij lokale btw moeten aanrekenen.