Selecteer uw kantoor uit onderstaande lijst

Op basis van uw locatie selecteerden wij ons kantoor in . Wijzigen? Zoek SBB-kantoor.

Het onzeker karakter van een schenking

Gepubliceerd op 16-09-16

Wegens de verlaging van de schenkbelasting voor onroerend goed in Vlaanderen, kent het aantal schenkingen in Vlaanderen een opmars.

Ingeval u meerdere kinderen heeft, mag u echter niet uit het oog verliezen dat een schenking aan één van de kinderen een onzeker karakter kan hebben.

Kinderen zijn namelijk reservataire erfgenamen. De wet bepaalt dat elk kind recht heeft op een reservatair erfdeel waarvan de omvang ook bij wet is vastgelegd. De omvang van die reserve varieert naar gelang het aantal kinderen dat de erflater heeft. Daarnaast is er ook steeds een beschikbaar deel. Dit deel is het deel van de nalatenschap waarover de erflater naar goeddunken mag beschikken. Bij het openvallen van de nalatenschap van de ouders, wordt nagegaan of elk kind zijn wettelijk reservatair erfdeel heeft verkregen.

Ouders die schenken als voorschot op erfenis willen reeds tijdens hun leven een kind helpen. Dit kind verkrijgt reeds een deel van hetgeen het in principe pas na het overlijden van de ouders zou ontvangen. De ouders hebben in dit geval de wens om alle kinderen gelijk te behandelen. Ouders die daarentegen schenken buiten erfdeel willen één kind extra bevoordelen, bovenop het wettelijke erfdeel.

Om na te gaan of elk kind zijn reservatair erfdeel heeft verkregen, zal bij het openvallen van de nalatenschap, de 'fictieve massa' worden samengesteld. Indien de reserve namelijk uitsluitend zou berekend worden op de bij het overlijden van de erflater bestaande goederen, dan zou zij alle betekenis verliezen. De erflater zou gedurende zijn leven geheel zijn vermogen kunnen wegschenken en de reserve zou dan nog enkel worden berekend op hetgeen overblijft. Vandaar dat de wetgever voorschrijft dat de reserve moet berekend worden op wat de nalatenschap zou omvatten indien de erflater geen schenkingen onder de levenden had gedaan. Dit wil zeggen dat enerzijds de tegenwoordige goederen van de erflater in rekening worden genomen, maar anderzijds ook alle goederen die de erflater tijdens zijn leven heeft geschonken. Vervolgens wordt - aan de hand van deze samengestelde 'fictieve' massa - berekend of elke erfgenaam zijn wettelijk erfdeel heeft verkregen. Is dit niet het geval, dan kunnen er voor de begiftigde nefaste gevolgen optreden.

Schenkingen die gebeurden als voorschot op erfenis, worden bij het openvallen van de nalatenschap ingebracht en aangerekend op de reserve van de begiftigde. De inbreng gebeurt in natura. Ingeval er te weinig andere goederen in de nalatenschap aanwezig zijn om het erfdeel van de andere kinderen op te vullen, bestaat het risico dat het begiftigde kind het geschonken eigendom terug moet geven. Dit geldt ook voor schenkingen die gebeurden buiten erfdeel. Deze schenkingen worden echter aangerekend op het beschikbaar deel. Wordt het beschikbaar deel door de schenking overschreden, dan kunnen de benadeelde kinderen de inkorting van de schenking vorderen, met alle gevolgen van dien.

Aangezien er op het moment van de schenking nooit met zekerheid kan geweten zijn hoe groot het vermogen van de schenker zal zijn wanneer hij komt te overlijden, heeft de schenking steeds een precair karakter. De begiftigde is namelijk nooit helemaal zeker dat hij het geschonken eigendom zal mogen houden.

Bovendien worden de geschonken goederen ingebracht en aangerekend aan de waarde op het ogenblik van overlijden en niet aan de waarde op het moment van de schenking. Deze regel is in enig opzicht 'logisch' aangezien de goederen door de wetgever geacht worden nooit het vermogen van de erflater te hebben verlaten.

Ingeval de waarde van het geschonken eigendom aanzienlijk is gestegen, is het risico dat het erfdeel of het beschikbaar deel wordt overschreden, des te groter. Dit is een probleem dat men moeilijk kan inschatten op het moment van de schenking.

Beeld u in dat het begiftigde kind in het hem geschonken eigendom zijn gezinswoning heeft gevestigd. Dit kind loopt het risico om dakloos te worden ingeval zou blijken dat de reserve van de andere kinderen geschonden werd.

Er bestaan juridische structuren om deze risico's zo goed als mogelijk te beperken. Indien u meerdere kinderen heeft en vastgoed wenst te schenken, gaat u bijgevolg best niet onbezonnen te werk. Raadpleeg onze adviseurs successieplanning voor een goede begeleiding en veilige planning.

Silke

Silke

adviseur successie- en vastgoedplanning

Praktijkgidsen

Praktijkgidsen

Wij krijgen elke dag vragen van klanten die voor belangrijke investeringsbeslissingen staan. Om hen wegwijs te maken in de vaak complexe wetgeving waarmee ze geconfronteerd worden, heeft ons kenniscentrum een aantal praktijkgidsen uitgewerkt die u wellicht zullen interesseren. U kan ze gratis downloaden.

 

Bekijk alle praktijkgidsen
Schrijf u in op de nieuwsbrief en blijf steeds op de hoogte van veranderingen in uw sector
Bedankt voor uw inschrijving.