Selecteer uw kantoor uit onderstaande lijst

Op basis van uw locatie selecteerden wij ons kantoor in . Wijzigen? Zoek SBB-kantoor.

De Europese Erfrechtverordening: naar een eenheidsstelsel voor nalatenschappen met een internationaal aspect

Gepubliceerd op 30-11-15

Stel: Een Belgisch rijksinwoner vertrekt naar Italië in het kader van een arbeidsbetrekking. Hij koopt hiertoe een appartementje in Italië en verhuurt vervolgens zijn woning in België. Na vele jaren in Italië beroepsactief te zijn geweest, sterft hij plots in Italië. De vraag die zich dan stelt bij de erfgenamen is welk erfrecht in dat geval moet worden toegepast. Tot voor kort werd dit geregeld door het nationaal wetboek van internationaal privaatrecht (WIPR), maar sinds 17 augustus 2015 kwam deze materie in een Europese context terecht door de zogenaamde Europese Erfrechtverordening.

Het toepassingsgebied van de Erfrechtverordening omvat alle burgerrechtelijke aspecten van erfopvolging in de nalatenschap van een overleden persoon voor zover er een grensoverschrijdend element voorhanden is. Met de invoering van de Europese erfrechtverordening heeft men beoogd de vererving en de afwikkeling van internationale nalatenschappen eenvoudiger te maken.

In België was voor de Europese Erfrechtverordening het zogenaamde 'splitsingsstelsel' van toepassing. Dit wilde zeggen dat het toepasselijke erfrecht in beginsel werd bepaald door de laatste gewone verblijfplaats van de erflater, maar er een onderscheid werd gemaakt naar gelang van de aard van de goederen die deel uitmaakten van de nalatenschap. Roerende goederen vererfden steeds volgens het recht van de laatste gewone verblijfplaats van de erflater, onroerende goederen vererfden daarentegen overeenkomstig het recht van de plaats van ligging van de goederen (onder voorbehoud van renvoi).

Belangrijk is dat met de invoering van de Europese erfrechtverordening een 'eenheidsstelsel' werd ingevoerd en het toepasselijke recht in principe de vererving van de gehele nalatenschap zal beheersen. Het krachtens de Erfrechtverordening aangewezen recht heeft een universele draagwijdte, waardoor het zal moeten worden toegepast, ongeacht of dat het recht is van een lidstaat of van een derde staat. Renvoi is toegelaten in de verhouding met derde staten, maar uitgesloten tussen de lidstaten onderling.

Voorbeeld: Een Belg die reeds geruime tijd in Italië woont en daar overlijdt, wordt beheerst door het Italiaanse erfrecht. Het Italiaanse erfrecht zal bijgevolg ook van toepassing zijn voor de onroerende goederen die de erflater nog bezat in België.

Dit principe is echter niet onverkort van toepassing:

Het toepasselijke erfrecht bepaalt bijgevolg ook of de erfrechtelijke reserve al dan niet van toepassing is. Indien het toepasselijke erfrecht geen reserve kent, kan men eventueel beroep doen op de internationale openbare orde exceptie. Of deze exceptie succes zal oogsten, valt nog af te wachten...dat de erfrechtelijke reserve de openbare orde aanbelangt, is echter niet onbesproken.

Een aparte regeling werd echter voorzien voor de beoordeling van de geldigheid van erfovereenkomsten. Volgens de Europese erfrechtverordening dient men de geldigheid te beoordelen volgens het recht dat van toepassing was op het moment dat de erfovereenkomst werd afgesloten.

Wat er onder gewone verblijfplaats moet begrepen worden, zal in concreto beoordeeld worden. Hierbij zullen bvb. de duur, de regelmatigheid van de aanwezigheid van de erflater in de betrokken lidstaat en de redenen van het verblijf in beschouwing moeten worden genomen. Indien een Belgische rijksinwoner om professionele redenen in Italië gaat wonen en werken, dan mogen we er wellicht vanuit gaan dat dergelijke nauwe band voorhanden is.

Belangrijk om weten is eveneens dat nalatenschappen die zijn opengevallen voor 17 augustus 2015, wel nog steeds beheerst worden door de oude regeling vervat in het IPR-Wetboek.

 

Silke

Silke

adviseur successie- en vastgoedplanning

Schrijf u in op de nieuwsbrief en blijf steeds op de hoogte van veranderingen in uw sector
Bedankt voor uw inschrijving.